Wie het kleine niet eert, grote kunst op kleine podia

door Arnold Verplancke

Soms bieden kleine zalen de aardigste verrassingen. Zo luisterde ik zondag (18 juli 2021) in Eindhoven naar luitliederen en genoot ik vorige week van mij onbekende teksten van Louis Couperus. Vooruitkijkend biedt het nieuwe theater- en concertseizoen eveneens weer veel moois, zowel in de kleine als de grote zalen. Als tenminste de oplaaiende pandemie en haar vervelende varianten niet een domper op alles plaatsen.

De luitliederen klonken in De Kazerne aan de Eindhovense Paradijslaan. Dat is de plek waar Podium Klassiek Eindhoven haar kamermuziekprogramma presenteert. Afgelopen zondag trad daar het Duo Serenissima op, bestaande uit sopraan Elisabeth Hetherington en luitist David Mackor. Het tweetal specialiseert zich in zeventiende-eeuwse luitliederen. De sopraan won de Dutch Classical Talent Tour & Award 2019 waaraan naast een geldbedrag ook een tournee is verbonden.

Sopraan Elisabeth Hetherington en luitist David Mackor. Foto > Arnold Verplancke

Dutch Classic Talent is een talentontwikkelingstraject van achttien maanden voor jonge musici in de leeftijd tot en met achtentwintig jaar, en zangers tot en met dertig jaar, die studeren of zijn afgestudeerd aan een van de Nederlandse conservatoria. Het Tour & Award-traject bestaat uit een coachingprogramma en een tour langs de twaalf belangrijkste Nederlandse concertzalen.

In Eindhoven konden de ruim veertig bezoekers op keurige afstand van elkaar luisteren naar mooie liederen van onder anderen John Dowland (1563-1626). Maar ook naar een vrolijk lied als This merry pleasant spring van een anonieme auteur, waarin de zangeres vogelgeluiden imiteerde.

John Dowland & John Frederick Lampe

Emma Kirkby

Op het programma voor het nieuwe seizoen staat op datzelfde podium in Eindhoven onder meer de wereldberoemde sopraan Emma Kirkby, begeleid door Fred Jacobs. Hij speelt luit en theorbe en doceert aan het conservatorium in Amsterdam. Ik herinner me hoe ik Emma Kirkby voor het eerst hoorde, in 1993 rijdend door de bergen in Schotland en luisterend naar een FM-zender. Telkens zakte het geluid weg doordat er een berg in de weg stond.

De prachtige serene sopraan verraste me met intieme teksten. Ik kreeg haar naam niet mee helaas. Van de aftiteling onthield ik alleen dat het een aria was uit de opera Dione van de componist Sir John Lampe. Nooit van gehoord. Thuis op zoek. Let wel dit was ver voor Google en Wikipedia. Dus moest ik maar informeren bij de klassieke afdeling van een platenzaak in Eindhoven. Die had je toen nog. Niets te vinden in het dikke cd-boek over een componist Lampe. Maanden later ontdekte ik in een blad voor klassieke muziek de toen voor Nederland splinternieuwe cd van Emma Kirkby met deze aria er op: Pretty Warblers. Gekocht natuurlijk. In oktober doet zij twee concerten in Nederland. Ik ben benieuwd haar te zien in Eindhoven.

In 2021 in een paar milliseconden gevonden met Google: Emma Kirkby sings Mrs. Arne.
De aria Pretty Warblers van John Frederick Lampe is hier te beluisteren.

Louis Couperus

Louis Couperus (1863-1923) kwam tot leven in het minitheater van Branoul in Den Haag. De acteurs Sijtze van der Meer en Bob Schwarze droegen minder bekende teksten voor van deze schrijver. Het zaaltje met maximaal zestig stoelen mocht wegens corona maar voor een derde worden gebruikt. Maar die twintig bezoekers kregen voor hun entreeprijs niet alleen verrassend mooie en interessante teksten, maar bovendien een drankje en hapjes door de acteurs zelf uitgereikt. De verhalen en brieven uit het rijke repertoire van Couperus klonken in diens oorspronkelijke beeldende schrijftaal, zonder de soms archaïsch aandoende woorden te moderniseren. Terecht.

“De verhalen en brieven uit het rijke repertoire van Couperus klonken in diens oorspronkelijke beeldende schrijftaal, zonder de soms archaïsch aandoende woorden te moderniseren. Terecht.” Foto > Arnold Verplancke

Ontroerend was het verhaal van de oude grootvader die naar zijn spelende kleinkind kijkt en terugdenkt aan de overleden ouders daarvan. De vader gestorven aan zijn ondeugden – voor zover je daaraan kunt sterven, aldus Couperus. En de moeder gestorven aan verdriet – voor zover je daar aan kunt sterven. Als hij ziet hoe het kleinkind in een razende woede zijn beertje vernielt, herkent hij veel van zijn eigen zoon, de vader van het jongetje. En hij troost zich met de gedachte dat hij er niet meer bij zal zijn als dat jonge leven wellicht ook weer fout gaat.

In het nieuwe seizoen brengt Branoul onder meer Oblomov van Gontsjarov en De eeuwige echtgenootvan Dostojevski. Over klassiekers gesproken! Beide in de bewerking voor toneel door Manon Barthels. En ook in de grote zalen valt straks hopelijk weer veel te beleven. Ik kijk natuurlijk uit naar de nieuwe producties van de Nationale Opera in september, Der Zwerg van Zemlinsky en Missa in tempore belli (Haydn/Oron). Maar ook zeker naar het chansonprogramma Formidable! waarmee zanger Thomas Oliemans en het Amsterdam Sinfonietta gaan reizen naar onder meer Tilburg (8 december). Of naar het optreden van zangeres Anne Sofie van Otter en pianist Kristian Bezuidenhout in Eindhoven (27 oktober).

Laat ik niet vervallen in allerlei programmaoverzichten voor het komende seizoen. Raadpleeg vooral zelf de programma’s van schouwburgen, concertzalen, maar dus ook van de kleine podia! Voor die tijd ga ik hopelijk nog naar de theaters van Stockholm en Drottningholm, maar dat is zo ver buiten Noord-Brabant dat ik er u niet mee zal vermoeien.

www.podiumklassiekeindhoven.nl

www.branoul.nl couperus

www.operaballet.nl/der-zwerg

www.muziekgebouweindhoven Anne Sofie von Otter + Kristian Bezuidenhout

www.sinfonietta.nl/concert/overzicht

© Brabant Cultureel 2021