Markante ondernemer Jacques de Leeuw (1933 – 2021) had een hart voor cultuur

Jacques de Leeuw, grondlegger van het mediabedrijf Audax, is dinsdag 16 maart 2021 op 87-jarige leeftijd overleden. De Leeuw stond niet alleen bekend als succesvol zakenman, maar ook als iemand die maatschappelijke activiteiten in Tilburg en omgeving financieel ondersteunde. Hij had in het bijzonder een hart voor cultuur.

In 1958 begon De Leeuw met een bedrijf dat zich richtte op de distributie van kranten en tijdschriften. Dat bleek het spreekwoordelijke gat in de markt. Het bedrijf groeide uit tot het huidige Audaxconcern, gevestigd in Gilze, dat zich nog altijd toelegt op de verspreiding van tijdschriften, maar ook uitgever is en het bedrijf achter de boekwinkelketens AKO, Bruna en The Read Shop. Dit jaar stopt het concern met de uitgave van het opinietijdschrift HP/De Tijd. Joke Knoop, die ook een biografie van De Leeuw schreef (Het leven is een carrousel), omschreef in Brabant Cultureel de carrière van De Leeuw als een Amerikaans succesverhaal: hij schopte het van krantenjongen tot mediamagnaat in Nederland.

In 1992 richtte de ondernemer de Stichting Jacques de Leeuw op, omdat hij iets terug wilde doen voor de gemeenschap van zijn geboortestad Tilburg en de omliggende gemeenten. Deze stichting heeft als doel om initiatieven te ondersteunen op het gebied van sport, kunst, cultuur, literatuur en natuur. Daarnaast levert de stichting een bijdrage aan het vergroten van het sociaal welzijn en aan het onderhoud van cultureel erfgoed. 

De Filippijnse danseres Izah Hankammer was in 2020 een van de winnaars van de Jacques de Leeuwprijs. Beeld > YouTube

Brabant Cultureel was een van de organisaties die in aanmerking kwam voor een financiële bijdrage. Maar hij schonk bijvoorbeeld ook een metershoog wandkleed naar een ontwerp van Karel Appel, een cadeau voor Theaters Tilburg bij het veertigjarig bestaan. Een bekend initiatief was ook de AKO Literatuurprijs. Minder bekend is dat hij fors bijdroeg aan de restauratie van de bijzondere, houten kathedraal in Paramaribo waarin zich ook het graf van de zalig verklaarde Tilburger Petrus – Peerke – Donders bevindt.

Kunststudenten

De Leeuw vond het vooral belangrijk om jonge mensen in hun ontwikkeling te ondersteunen. Sinds 2002 wordt elk jaar de Jacques de Leeuw Prijs toegekend aan talentvolle studenten die een opleiding hebben afgerond aan de Fontys Hogeschool voor de Kunsten. De prijs bestaat uit twee categorieën en voor elke winnaar is er een geldbedrag van tienduizend euro en zo lang zijn gezondheid het toestond, was De Leeuw steeds zelf aanwezig bij de uitreiking. Deze kunstvakprijs is in Nederland uniek in zijn soort. Vanwege corona is in 2020 de prijs verdeeld over de tien genomineerden.

Villa le Blaireau in Loon op Zand. Foto > Joep Eijkens

Bekend was De Leeuw ook vanwege het markante ontwerp van zijn villa in Amerikaanse stijl aan de rand van Loon op Zand, Villa le Blaireau. Een creatie van de Kaatsheuvelse architect Hub Prins, maar evenzeer van Jacques de Leeuw zelf die zich bij de bouw en inrichting met elk detail persoonlijk bemoeide. In een reportage in Brabant Cultureel schreef Joke Knoop er in 2016 onder meer dit over. ‘De architectuur van Villa le Blaireau is, net zoals het leven van de bouwheer, allerminst eenduidig. Het bouwwerk refereert aan een Amerikaans landhuis zoals we dat uit films kennen. Er is een veelheid van stijlcitaten verwerkt. De Leeuw heeft alles samengebracht wat hij mooi vindt en dat is veel.’

Zowel in de villa als in de grote, parkachtige tuin bevindt zich een veelheid aan kunst, maar heel bijzonder was het eigen theater met ruimte voor honderd stoelen. Onder anderen Cecilia Bartoli, Marco Bakker, Ernst Daniël Smid en Henk Poort (de drie baritons) zongen er voor een select publiek. (en)  

Stichting
Stichting Jacques de Leeuw behartigt de sociale, culturele en maatschappelijke belangen van de gemeenschap in Tilburg en directe omgeving. Volgens het meeste recente jaarverslag zijn er in 2019 134 aanvragen ingediend bij het fonds, waarvan er 105 werden gehonoreerd. Samen goed voor een bedrag van € 221.606 euro. 
www.stichtingjacquesdeleeuw.nl

Lees ook op Brabant Cultureel:
Een buitenissig huis met een heus eigen theater aan rand van Loon op Zand
Tien Fontys kunststudenten maken kans op de Jacques de Leeuw Prijs 2019