Hilverkaveling van Willem Claassen

Het landkunstproject Hilverkaveling, vervaardigd door Willem Claassen, bestaat uit grote puzzelstukken waar echt mee geschoven mag worden. Het project is voltooid. Eind van dit jaar volgt de officiële opening. Maar het is nu al te bezichtigen.

door Irma van Bommel / foto’s Piet den Blanken

Het kunstwerk Hilverkaveling symboliseert de ruilverkaveling in de Hilver, een gebied bij Hilvarenbeek en ten zuidoosten van Tilburg. Het is het jongste landinrichtingsproject van de provincie Noord-Brabant. In 2009 is begonnen met de uitvoering van deze ruilverkaveling met als doel zowel natuur, landbouw als recreatie in het gebied meer kansen te geven. Met het schuiven van puzzelstukken symboliseert Willem Claassen (1978) het ruilen van stukken grond en het verschuiven van functies.

Nederland, Biest Houtakker, 2014 Hilverkaveling is een werkstuk van kunstenaar Willem Claassen uit Wijbosch. Het bestaat uit puzzelstukken en is een autonoom werk én een ontmoetingsplaats. Vanaf het kunstwerk ziet de bezoeker het uitzicht over de Reusel en haar nieuwe bedding na de landherinrichting tussen 1996 en 2012. Het kunstwerk ligt aan het Wilhelminakanaal tussen Biest-Houtakker en Haghorst, ten zuiden van de A58 tussen Tilburg en Oirschot. foto Piet den Blanken / Hollandse Hoogte

Het kunstwerk is een cadeau van de Provincie Noord-Brabant aan de Landinrichtingscommissie. De uiteindelijke opdrachtgever was de Dienst Landelijk Gebied (DLG). Bkkc heeft een aantal kunstenaars voorgedragen en op basis van schetsontwerpen is uiteindelijk Willem Claassen gekozen. Bkkc heeft het verdere project ook begeleid en trad op als bemiddelaar tussen de kunstenaar en DLG.

Willem Claassen, Hilverkaveling (2014)

Willem Claassen woont midden in een bos in de buurt van Schijndel. Achter zijn huis, een oud boerderijtje uit ongeveer 1900, heeft hij in een loods zijn werkplaats ingericht. Daar heeft hij alle puzzelstukken eigenhandig gelast en in elkaar gezet. Hij heeft ze voorzien van zwenkwielen zodat er mee geschoven kan worden. De blokken zijn voorzien van wielen en sleuven die in elkaar vallen en voorkomen dat de puzzelstukken eruit getild kunnen worden. Het geheel is geplaatst op een vloer van beton.

Willem Claassen, Hilverkaveling (2014)

Heeft de puzzel een voorkeursopstelling? Die blijkt er te zijn en hij toont het silhouet van natuurgebied De Hilver. Bij het kunstwerk staat een bord met een foto van de maquette. Onlangs heeft een bezoeker een foto gemaild naar de kunstenaar om te laten zien dat het hem was gelukt de puzzel te maken.

Het kunstwerk ligt aan het Wilhelminakanaal tussen Biest-Houtakker en Haghorst, grofweg ten zuiden van de A58 tussen Tilburg en Oirschot. Het valt nog niet mee er te komen. Er loopt namelijk geen voor auto’s begaanbare weg langs, wel een zandpad. En een mooi fietspad. Je kunt je voorstellen dat het transport van de onderdelen over het zandpad wat voeten in aarde heeft gehad. Voor fietsers vormt de puzzel natuurlijk een mooie tussenstop.

Willem Claassen, De Maasarm (2011).

Maasarm

Hilverkaveling is niet het eerste landkunstproject van Claassen. Eerder, in 2011, maakte hij De Maasarm, gelegen langs een oude arm van de Maas bij Keent. De Maasarm is een ode aan de mensen die in de jaren dertig deze rivier hebben gekanaliseerd. Dat was geheel handwerk. De grote graafarm staat symbool voor de mens als graafmachine. De graafarm is geplaatst op een schuit, een zogenaamde koeienboot, waarmee mensen en vee werden gered bij overstromingen. Het geheel heeft wel iets weg van een baggerschip. Voor dit object is gebruik gemaakt van aangespoeld hout uit de Maas.

Ook dit project was georganiseerd door bkkc. Het zou één jaar blijven staan, maar omdat het niemand in de weg staat en het duurzaam is gebouwd, kan het voorlopig bij Keent blijven staan.

Andere projecten van Claassen zijn ondermeer Red Road (2014) wat hij maakte voor MU in de Witte dame in Eindhoven; Drainstorm (2013), een installatie met rioolbuizen in De Fabriek in Eindhoven; en Bowling Loop (2012) wat hij maakte in Onomatopee, eveneens in Eindhoven.

De installatie Drainstorm van kunstenaar Willem Claassen (1978 in de Fabriek in Eindhoven). Drainstorm is opgebouwd uit een honderdtal oude keramieke rioleringsbuizen en koppelstukken die Claassen wist de bemachtigen via marktplaats. Vanuit een gat in de vloer, ongeveer in het midden van de Grote Zaal, waaieren de buizen en koppelstukken zich uit over de ruimte. De buizen liggen op houten constructies die op verschillende hoogtes de ruimte doorkruisen. Onder het gat is een geluidsbox geplaatst, waaruit een aanzwellend geluid te horen is. De buizen van een meter lang wegen zo’n 30 kilo per stuk en worden door Willem met een klein kraanwagentje op hun plaats gebracht.

Claassen volgde zijn opleiding aan AKV|St. Joost in Breda. Vóór hij naar de kunstacademie ging had hij al ervaring opgedaan met het bouwen van grote constructies door de aanleg van diverse skateboardparkjes. Daar begon hij mee in zijn geboortedorp Vorstenbosch bij Veghel. Uit nood, want er waren nog geen skateboardbanen. Later legde hij met vrienden het skateboardpark Pinnacle in Weert aan.

Het komende schooljaar gaat hij enkele weken lesgeven aan het Heerbeeck College in Best. Dat is een van de vier scholen die met elkaar gaan wedijveren voor ‘Design 4 the fittest.’ De beste ontwerpen worden tijdens de Dutch Design Week getoond op grote borden op het Stadhuisplein in Eindhoven.

© Brabant Cultureel 2014