De parade van de Brabantsedag in Heeze op zondag 30 augustus was weer imposant. Een aantal wagens leek groter en hoger dan ooit. Het publiek werd getrakteerd op nieuwe, niet eerder vertoonde onderwerpen. Wat ook opviel: veel ingetogen spel. Algemeen winnaar werd Lambrekvrienden. Ook de publieksprijs ging naar deze groep.
door Irma van Bommel
De 67ste editie van de Brabantsedag had eigenlijk geen echt thema, wel een motto: ‘Alles uit de kast’. De wagenbouwers hadden een vrije keuze in het onderwerp. De enige restrictie was dat het uitgebeelde historische onderwerp in al die eerdere edities niet eerder aan bod mocht zijn geweest.
Vriendenkring Hopeloos had als eerste wagen van de parade met ‘La Radio del Signor Frits’ meteen het publiek mee. Het zingen van het Italiaans liedje ‘Volare’ werkte zo aanstekelijk dat iedereen langs de kant meezong. De wagen met talloze oude radio’s en zenders verwees naar een Italiaanse arbeidsmigrant met heimwee die in de jaren vijftig in Eindhoven voor Philips werkte. Mooie symboliek zonder het verhaal letterlijk uit te beelden. De achterkant van de wagen maakte het beeld compleet door een karakteristiek Italiaanse steegje met wasgoed te tonen.
Een lust voor het oog was de wagen van Ge Wit ’t Oit Noit Nie met de ‘Dé meesterproef voor bakkers’ ofwel het befaamde Brabantse worstenbroodje. Je kwam ogen te kort om alle ludieke scènes op de wagen te kunnen bekijken.
Toeval of een trend
De parade van de Brabantsedag, toch vooral bekend om het toneelspel met veel spektakel, toonde dit jaar opvallend veel ingetogen spel, ook daar waar je spektakel zou verwachten. De vraag is of dit toeval was of een trend wordt. Sensatie lijkt plaats te maken voor verdieping en verstilling.
Elektronische muziek is iets van de underground scene, zou je denken. Dat is ook zo, maar het is ontstaan in een laboratorium, in het Natlab van Philips. Vriendenkring Van Gaal richtte de focus op de technische experimenten van Dick Raaijmakers, oftewel Kid Baltan. Geen chaotische herrie, maar een subtiele uitbeelding van de eerste elektronische klanken.
Vriendenkring Kapelstraat beeldde een dystopie uit van mensen vastgeklonken aan een zuurstofmachine. Als inspiratiebron hadden de wagenbouwers een schilderij van Pierre Alechinsky gekozen met een voorstelling van de ‘Doomsday Clock’ die aangeeft hoe dicht we ons naar schatting bevinden bij een zelf veroorzaakt einde van de beschaving. Op de wagen hield een jongen angstvallig de grote wijzer van een klok tegen. Alsof hij wilde zeggen: de situatie is ernstig, het is vijf voor twaalf. Ook hier weer ingetogen spel.
Verborgen in het moeras
Vriendenkring De Oude Ambachten koos als onderwerp de Bende van de Witte Veer. Bij een roversbende verwacht je spektakel, maar de groep presenteerde met subtiel spel de rovers verborgen in het moeras. Dat was knap gedaan. Een witte veer verried hun aanwezigheid.
Ook bij de verbeelding van de buskruitramp in Bergen op Zoom in 1831 verwacht je spektakel. Vriendenkring De Rooie Hoek koos echter niet zozeer voor het schrikmoment, maar voor de emotie van ontzetting daarna. Een prachtig mechaniek deed de huizen (telkens weer) instorten.
Toen de wagen van de Lambrekvrienden voorbij trok, voelde je al dat deze tot de grote kanshebbers behoorde. Deze groep had zich laten inspireren door de Olympische Zomerspelen van Antwerpen in 1920, die zo kort na de Eerste Wereldoorlog in het teken stonden van vrede. Vandaar de grote witte duif pontificaal voor op de wagen. Wie goed keek zag dat deze helemaal was opgebouwd uit sportattributen. Dat gold overigens voor de hele wagen. Voor de wagen uit liepen fotografen en filmers die de sportactiviteiten vastlegden. Het mooist van alles en het meest indrukwekkend was dat de wielrenners voor op de wagen als in slow motion over de finish kwamen. Ook de andere sporters maakten hun bewegingen in slow motion. Heroïsche muziek en een goede timing maakten het plaatje helemaal af.
Groep de Lambrekvrienden werd terecht winnaar. Hoe het klassement er verder uitzag doet er eigenlijk niet zoveel toe. De toeschouwers hadden hun eigen voorkeuren. Iedere wagen kreeg bijval. Het geheel van zestien wagens zorgde voor een fantastische parade.
Een serieuze beperking
We hadden hier graag prachtige foto’s van onze eigen fotograaf willen laten zien, maar alleen de fotografen van de Brabantsedag, de fotograaf van het Eindhovens Dagblad en de cameraman van Omroep Brabant mochten zich op het parcours begeven. Andere fotografen kregen daarvoor geen toestemming en mochten alleen vanaf de zijlijn werken. Dat betekende een serieuze beperking en onze fotograaf heeft om die reden besloten geen reportage te maken.
Voor foto’s en voor de uitslag zie website van de www.brabantsedag.nl
Meer over eerdere edities van de Brabantsedag in Heeze op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2026