Schijnwerper op witte vrouwenmuts in vroeg werk van Vincent van Gogh

In het najaar van 2026 opent Het Noordbrabants Museum in Den Bosch een expositie over de karakteristieke witte mutsen van Brabantse vrouwen in het vroege werk van Vincent van Gogh. De schilder was onder de indruk van deze typische vrouwenmuts en noemde die ‘eeuwig mooi’. 

Op een aantal schilderijen uit zijn Brabantse periode hebben deze mutsen een prominente plek. Het museum illustreert dat met schilderijen uit de eigen collectie zoals ‘Kop van een vrouw’ (de boerin Gordina de Groot). Maar ook met bruiklenen van het Van Gogh Museum in Amsterdam, dat onder meer ‘Garenspoelende vrouw’ ter beschikking stelt.

Daarnaast toont het museum aan de hand van originele Brabantse mutsen en historische foto’s hoe een alledaags voorwerp als een muts Van Gogh inspireerde. In zijn schilderijen speelde hij met het contrast tussen het heldere wit van de vrouwenmuts en het gezicht in de schaduw. Hij wist kant en gaas met enkele verfstreken tot leven te brengen.

Aanloop naar ‘Van Gogh en de boeren’

‘Van Gogh en de muts’ is na ‘Van Gogh en de aardappel’ in 2025 nu de tweede focustentoonstelling die binnen een meerjarig onderzoeksprogramma voor de deur staat. Daarna volgt in 2027 ’Van Gogh en de avond’, over Vincents levenslange fascinatie voor het late uur, duisternis en verdwijnend licht.

Deze verschillende focustentoonstellingen bouwen op naar de grote internationale tentoonstelling ’Van Gogh en de boeren’ in 2028. Het jaar waarin het 175 jaar geleden is dat Vincent van Gogh in Brabant werd geboren. Vanaf 2029 krijgt de vroege Van Gogh bovendien een vernieuwde vaste presentatie in Het Noordbrabants Museum.

Financiële bijdrage

Het museum heeft het onderzoeksprogramma ‘Vincent – Zijn vroege jaren’ opgezet om nog meer te kunnen achterhalen over leven en werk van de kunstenaar. Dat initiatief heeft recent een flinke impuls gekregen door een financiële bijdrage van 350.000 euro uit het ASML x Brabant C fonds.

Het programma brengt onderzoek, tentoonstellingen, publieksprogramma’s en educatie rond Van Goghs vroege Brabantse periode samen. Het museum laat daarmee zien wat het Brabantse landschap, het boerenleven en de mensen om hem heen betekenden voor zijn ontwikkeling als kunstenaar. (en)

‘Van Gogh en de muts’, van 17 oktober 2026 tot en met 3 oktober 2027 in Het Noordbrabants Museum, ‘s-Hertogenbosch.

Het Noordbrabants Museum

Lees meer over Vincent van Gogh op Brabant Cultureel

Meer weten over Brabantse muts?
Museum van Brabantse poffers en mutsen (Sint-Oedenrode)
Poffers > Wikipedia & Brabant In Beelden