De tijd dat je in vrijwel elke wat grotere stad een paar genoeglijke uurtjes kon doorbrengen met een bezoek aan diverse antiquariaten, lijkt voorgoed voorbij. Noord-Brabant is geen uitzondering. In een kleine serie besteedt Brabant Cultureel aandacht aan de hier nog bestaande antiquariaten. Boekenschop steunt goede doelen. Dit is een extra aflevering.
door Joep Eijkens, tekst en fotografie
Al meer dan vijftien jaar verkoopt het Boekenschop in Tilburg gratis verkregen tweedehands boeken om met de opbrengst daarvan tal van goede doelen te ondersteunen. Oprichter en drijvende kracht achter deze succesvolle op vrijwilligers draaiende onderneming is José van Lieshout-van de Wiel. Binnenkort stopt zij – hoewel, toch nog niet helemaal.
In de introductie op deze serie over Brabantse antiquariaten werden ook boekwinkels genoemd die goede doelen steunen met de verkoop van door particulieren geschonken tweedehands boeken. Een bijzonder succesvol voorbeeld – en in menig opzicht vergelijkbaar met een ‘gewoon’ antiquariaat – is het Boekenschop in Tilburg. Al meer dan vijftien jaar timmert die winkel dag in dag uit stevig aan de weg met José van Lieshout als onvermoeibaar drijvende kracht.
Afscheid van José van Lieshout – van de Wiel
José van Lieshout-van de Wiel (Tilburg 1946) was jarenlang werkzaam als psycholoog en kwam via een wonderlijke omweg terecht in de wereld van het tweedehands boek. De leiding van Kindervakantiewerk Het Zand wilde op zeker moment op de Tilburgse Meimarkt boeken verkopen om met de opbrengst een extra potje te vullen voor kinderen die het minder hebben getroffen. Van Lieshout: “Maar vanwege het slechte weer ging die markt toen niet door. Dat gaf een hoop teleurstelling en boosheid. En dus wilden ze alles naar de stort brengen. Ik kon dat niet laten gebeuren en heb toen alle boeken gered. Een deel daarvan heb ik opgeslagen in onze schuur – ‘ons schop’ op z’n Brabants – en de rest ondergebracht in de ‘schoppen’ van buren, familie, vrienden en kennissen.”
“In die tijd werkte ik in een kantoorpand aan het Wilhelminapark. Toen dat leegkwam mocht ik daar anti-kraak zitten en heb ik alle schoppen leeggehaald en de boeken naar dat pand gebracht.” Mensen konden daar twee keer per week terecht in een provisorische winkel. Tot de klanten hoorden ook bezoekers van het nabijgelegen museum De Pont die er graag tussen de kunstboeken kwamen snuffelen. Of boeken brachten die ze kwijt wilden. “Maar”, vervolgt Van Lieshout haar verhaal, “een echte winkel werd het pas toen we aan de Bredaseweg het pand konden huren waar natuurvoedingswinkel De Paardenbloem zat. Dat was begin 2012.” Toen is ook de naam Boekenschop bedacht. Haar man werd penningmeester van de Stichting Boekenschop.
We staan in zoveel testamenten
“Eind 2021 zijn we verhuisd naar het voormalige biljartcentrum Roothaert aan de D.J. Jittastraat, vlakbij de Westermarkt in Tilburg. In oppervlakte is het ruim twee keer zo groot als De Paardenbloem. Maar inmiddels zijn we wéér te klein. We krijgen ook zo verschrikkelijk veel boeken aangeboden. Bovendien staan we in zoveel testamenten… veel mensen die bij ons een goede klant zijn, willen dat hun boeken naar ons gaan na hun overlijden. Soms krijgen we hele verzamelingen.” Verkoop geschiedt zowel in de winkel als via internet.
Driekwart van de opbrengst gaat naar goede doelen, de rest is nodig voor huur en vaste lasten, zo geeft de boekenverkoopster aan. “Het gaat om goede doelen in heel Midden-Brabant. Dat is ook het gebied waar de meeste boeken vandaan komen.” De lokale doelen liggen voornamelijk in de sociale en culturele sfeer, variërend van sportclubs en verenigingen tot wijkcentra en de Katholieke Bond voor Ouderen (KBO). Ook Brabant Cultureel ontvangt financiële steun van het Boekenschop. “Er werken zo’n twintig vrijwilligers, de meesten één of twee dagdelen per week”, zegt Van Lieshout en begint te lachen. “Er is er maar eentje die alle zeven dagdelen per week werkt en die gek ben ik.”
Op de vraag wat ze leuk vindt aan haar werk, antwoordt ze: “Als mensen bij de kassa staan om af te rekenen, komen er vaak persoonlijke verhalen los. Daar luister ik graag naar. En ook spannend vind ik het nog altijd als mensen boeken inleveren, om dan te kijken wat ze hebben meegebracht om daarna op internet naar de waarde te zoeken.”
Weer lezen
Toch zet je er per 1 juli een punt achter. Waarom?
“Ik ben dit jaar tachtig geworden!”, reageert ze lachend en met enige stemverheffing. “En mijn man die ook stopt is tweeëntachtig. We gaan een museumjaarkaart aanschaffen en meer doen met de kleinkinderen. En ik ga weer lezen en leren koken.”
“Er is er maar eentje die alle zeven dagdelen per week werkte en die gek was ik.”
Maar toch, hélemaal stoppen met de verkoop van boeken doet ze niet: “Samen met mijn man ga ik door met de boeken verkopen die nu nog op internet staan. Twee andere vrijwilligers die inmiddels ook tachtig jaar zijn en vanaf het begin hebben meegewerkt, houden er ook mee op.” De winkel, die alleen op zon- en feestdagen gesloten is, gaat verder onder een andere naam: BoekenSteun 013.
Op zaterdag 27 juni 2026 kregen José en Jan van Lieshout-van de Wiel de Tilburg Trofee van de gemeente Tilburg. Locoburgemeester Peter Kok reikte die aan hen uit vanwege hun langdurige en belangeloze inzet voor de Tilburgse samenleving, in het bijzonder via Stichting Boekenschop. De Tilburg Trofee is een gemeentelijke onderscheiding voor mensen met bijzondere verdiensten voor de stad. Het college van burgemeester en wethouders kent deze toe aan personen die zich op opvallende wijze inzetten voor de Tilburgse samenleving en zich daarbij ook manifesteren als ambassadeur van de stad.
Deze Trofee is een bronzen kunstwerk dat in 2014 werd ontworpen door de Tilburgse beeldhouwer Niko de Wit. Hij liet zich daarbij inspireren door het wapen en het logo van de gemeente. De ronde vorm verwijst naar de torens van het Paleis Raadhuis. Hierin is ruimte uitgespaard voor de letter T. Bekeken vanaf de voorzijde suggereert deze letter een poort die uitnodigend open staat, maar de T lijkt ook op een vizier waardoor men een scherpere blik op de achterliggende gemeenschap ontwikkelt.
Boekenschop, D.J. Jittastraat 2, 5042 MX Tilburg. https://boekenschop.nl
Meer afleveringen van de serie Antiquariaten op Brabant Cultureel
Lees meer over het Boekenschop op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2026
Top die José en haar medewerkers! Dank je wel, ook via deze weg voor de goede zorg voor boeken (wat zouden we zijn zonder boeken) en het sponsoren van bijvoorbeeld Stichting Muziek Nu.
Hartelijke dank José en al die medewerkers die dit prachtige initiatief tot een mooi ‘afleesbaar’ succes hebben gemaakt. Mijn boeken hebben daar vaak een tweede kans gekregen en … mijn uitgeverij De Tilburgse Binding van tijd tot tijd een fraai bedrag om Tilburgse boeken te publiceren. Nogmaals dank. Opvolgers: succes gewenst.