Tien kunstenaars bezinnen zich op de natuur in de tentoonstelling ‘De natuur staat in mij geschreven’ die te zien is in de Cacaofabriek in Helmond. Hun materialen halen zij vaak uit de natuur zelf. Het is een verstilde, maar wel degelijk ook spannende expositie.
door Henk van Weert
Opvallend vaak is in uitnodigingen voor tentoonstellingen te lezen dat de kunstenaars een dialoog aangaan met elkaar. Zo ook hier. Het is taal van museumdirecteuren, die meestal niet al te best overeenkomt met de realiteit, waarin kunstwerken toch vooral individueel mooi of lelijk hangen te wezen.
Laten we in de Cacaofabriek een stap verder zetten. In plaats van met elkaar, gaan de tentoongestelde werken een dialoog aan met de ruimte. Met zijn hoge en lange witte muren en zijn zachtaardige staalconstructies komt de expositiezaal over als een beschutte omgeving. Dat zorgt voor een sfeer waarin de vaak fragiele kunstwerken zich goed thuis moeten voelen. Het is alsof je een aangename boswandeling maakt en onderweg dingen ontmoet die je dwingen halt te maken. De organisatie moet die ervaring voorvoeld hebben, want uit de hoogte klinken af en toe vogelgeluiden.
Zachtjes in beweging
Als je dit soort exposities bezoekt, ga je altijd met een absolute favoriet in gedachten weer naar buiten. In dit geval is dat het werk van Manami Taniuchi. Zij blinkt uit in subtiliteit. In houten frames heeft ze verweerde en door haar bewerkte bladeren gehangen. Als je er voorbij loopt, komen ze zachtjes in beweging, aangedreven door het beetje lucht dat je verplaatst. Fragiel, bijzonder, mooi. Het andere werk, Chandelier, is de overtreffende trap daarvan. Het is een soort kroonluchter die is volgehangen met bladeren. Wonderlijk.
Alles in deze tentoonstelling heeft raakvlakken met de natuur. Vaak zijn de materialen waarvan de werken gemaakt zijn uit de natuur gehaald. De Eindhovense Allessandra Scalora is zo iemand die de spullen bij voorkeur niet in de winkel koopt. In haar werken gebruikt ze bijenwas die ze op het canvas aanbrengt, en stuifmeelpigment. Het hout van de lijst is afkomstig van haar bijenkasten, want Scarlora is ook imker.
Pleun Moons, ook met een Eindhovense achtergrond, werkt in grote lijnen ook zo. Van haar zijn drie grote voorstellingen te zien die gemaakt zijn met natuurlijke pigmenten en inkten uit haar tuin. Het zijn zachtaardige non-figuratieve werken in meerdere tinten geel.
Drie sterke cyanotypes
Opvallend is de bijdrage van Noortje Haegens uit Oisterwijk. Zij fotografeert en filmt. Van haar zijn onder meer drie sterke cyanotypes te zien, een vorm van fotografie die je niet zo vaak meer tegenkomt. Een cyanotype is een fotografische techniek uit de negentiende eeuw. Met zonlicht en chemicaliën maak je er diepblauwe afdrukken mee. In Helmond zijn drie bomen te zien, die naar beneden en naar boven groeien.
Met name door het gebruik van materialen uit de natuur is ‘De natuur staat in mij geschreven’ geen alledaagse expositie. Iets meer uitleg daarover was geen overbodige luxe geweest. Een simpel tekstje met naam en materiaal is te weinig voor bezoekers die echt geïnteresseerd zijn in dit zijpad van de beeldende kunst.
De Cacaofabriek Helmond, ‘De natuur staat in mij geschreven’, tot en met 2 augustus 2026 in de Cacaofabriek Helmond. Met werken van Allessandra Scalora, Irem Pinarbasi, Roos Vogels, Helma Veugen, Pleun Moons, Gam Bodenhausen, Diewke van den Heuvel, Sabina Timmermans, Manami Taniuchi en Noortje Haegens.
Meer over de Cacaofabriek op Brabant Cultureel
<Onderschriften:>
1.
2.
3.