column door JACE van de Ven •
Of u ooit gehoord hebt van Kamiel Choi? Waarschijnlijk niet, maar het lijkt me de moeite waard om hem aan u voor te stellen. Hij is mijns inziens een belofte, een vriendelijke maar eigenzinnige filosoof/literator die zich de komende jaren weleens zou kunnen gaan bewijzen. Hij heeft in kleine oplages en in eigen beheer al wat boekjes, bundels en boeken uitgegeven waarbij hij het hele uitgeefproces in eigen hand hield en per 1 juni 2026 begint hij Uitgeverij Snavel. Waarom Snavel? Zijn vrouw Yeon ‘YellowDuck’ Choi tekent al een tijdje kunstzinnige en grappige gele eenden, daarom Snavel.
Kamiel Choi, die van origine een gangbare Nederlandse achternaam heeft, nam als nom-de-plume de achternaam van zijn vrouw aan, om feministische redenen. Hij werd in 1979 als Kamiel Verwer geboren in Tilburg, studeerde in 2002 af in de technische informatica aan de TU/e en in 2003 in de filosofie aan Tilburg University. In 2002 was hij al naar Berlijn verhuisd om daar te werken aan een filosofisch proefschrift over ‘Vrijheid en verantwoordelijkheid bij Hans Jonas’. Hans Jonas was een leerling van Heidegger. Choi: “Ik ben over hem gaan schrijven omdat ik zijn biografie zo geweldig vond. Jonas ging naar Palestina in 1948, maar verloor zijn geloof in het zionisme en is naar Canada geëmigreerd. Hij leefde van 1903-1993.”
In 2003, terwijl hij in Berlijn studeerde, kwam in Tilburg de moeder van Kamiel Choi om bij een auto-ongeluk. “Dat maakte grote indruk op me, mede daardoor waren de jaren in Berlijn een tijd waarvan ik me weinig herinner. Ik las filosofie en literatuur en schreef een hele aforismebundel in het Duits, maar die was nog onrijp.”
Op de vraag of Kamiel Choi nog iets aan filosofie doet zegt hij: ‘Ein bisschen denken’
Op de vraag of hij nog iets doet met zijn filosofische studie, zegt hij: “Ein bisschen denken.” Daar bedoelt hij niks ingewikkelds mee. “Ik heb altijd het gevoel gehad dat wat ik met filosofie wil, ik in literaire vorm kan doen. ‘Ein Bisschen denken’ tegen blinde ideologie, voor openheid, geestrijk zijn. Ergens de humor van inzien. Als we samen lachen, gaan we niet samen vechten. De filosofie geeft me de sterke impuls om overal de draak mee te steken, maar ook om te verbinden.”
“Als ik al een filosoof ben, dan ben ik dat zeker niet op academisch niveau. Van mijn andere studie, de informatica heb ik nog minder kaas gegeten. Ik vind dat ik volkomen onterecht een diploma heb gekregen van die Eindhovense universiteit. Ik kwam op mijn achttiende aanzetten, onder de jeugdpuistjes, ik leerde wat aan logisch wiskundig inzicht – hetgeen de filosofiestudie later wel makkelijker maakte – maar het stelde allemaal niet veel voor. Het interesseerde me eigenlijk vooraf al niet, maar ik had me laten overhalen, omdat ik dan zo’n mooie dingen zou kunnen maken met de computer. Nou, vooruit dan. En als ik dan met iets bezig ben, ga ik hardnekkig door. Vandaar.”
Na de afronding van zijn proefschrift in 2008 in Berlijn, besluit Kamiel te gaan reizen “om genoeg gaten in mijn curriculum vitae te schieten dat ik nooit op een saai kantoor te werk kan worden gesteld”. Hij maakt een reis rond de wereld voor lokale goede doelen en creëert er een website voor. Onderweg leert hij zijn Koreaanse vrouw, de kunstenares Yeon ‘Yellow Duck’ Choi, kennen. In 2011 trouwen ze in Seoul, Zuid-Korea, en krijgen in 2013 een dochter, Miru.
In 2020, tijdens corona, keren ze terug naar Nederland. Daar wonen ze in ’s-Hertogenbosch in een flatje vlakbij het centrum, de ruimte is net groot genoeg om er zo nu en dan literaire salons voor ten hoogste twintig personen te houden. Hoewel? Het podium, een kistje, is momenteel kaduuk en moet worden verstevigd. Yeon tekent en schildert, Kamiel deed redactiewerk, geeft een cursus poëzie en Duitse les en vertaalde handleidingen. “Ik heb altijd dingen gedaan voor geld die ik verschrikkelijk vond om te doen. De handleiding van een magnetron vertalen, of – nog erger – van wapens. Ik kwam erachter dat schrijven de rode draad in mijn leven is. Dus heb ik besloten om nu iets te gaan doen waar ik in geloof, schrijven en uitgeven. Ik heb gespaard en heb een buffer tot 2030.”
Ik ben erachter gekomen dat schrijven de rode draad is in mijn leven
Een tweede reden dat hij nu de stap neemt om honderd procent voor de literatuur te gaan, komt omdat hij eindelijk verlost is van een kwellende zenuwpijn die hem vanaf 2020 parten speelde. Geen dokter kon hem helpen. Een paar maanden geleden werd hij op middeltjes gewezen door AI. “Wonder boven wonder hielpen die. Dus nu is het tijd geworden om voor honderd procent in de schrijverij te stappen en Uitgeverij Snavel te beginnen. Eigenzinnig, grappig en bewogen, een uitgeverij van fictie, poëzie en proza. Het begint met een eigen roman die Een spel in een spel in een spel gaat heten en die bestaat uit fictieve memoires van een schrijver.”
Mooie boeken produceren
“Je mag snavel zien als een groep auteurs die gezamenlijk ISBN-nummers inkoopt en een branding deelt op de boekenrug. Dat betekent dat de contracten die Snavel met auteurs maakt, uitermate flexibel zijn. We hebben een groot netwerk in de literaire wereld, ik heb jarenlang teksten geredigeerd, we kennen drukkers, we kunnen zelf grafisch ontwerpen en als we te hard van stapel lopen hebben we AI om het allemaal juridisch dicht te timmeren, dus we komen zonder al te veel poespas toe en kunnen voor een zeer laag bedrag mooie boeken produceren.”
Het klinkt misschien allemaal wat naïef, maar ik breek graag een lans voor Kamiel Choi, omdat ik erg gecharmeerd ben van een dichtbundel die hij in 2024 publiceerde: Klein verzet. Met klein verzet fiets je tegen de wind in. Dat is wat er in de bundel gebeurt, tegen allerlei tegenwind ín fietsen en, wat mij zeer bevalt, eindelijk ook weer eens tegen het kapitalisme dat de wereld nog nooit zo krachtig zijn wil heeft opgelegd. “Op deze wijze wordt uitdrukking verleend aan een zeker ongenoegen dat speelt in de maatschappij”, schrijft Choi, en: “De leeuwerik heeft nog een schuld uitstaan bij de spreeuw, de spreeuw bij de winterkoning, de winterkoning bij de wielewaal, de wielewaal bij de koekoek, de koekoek bij de uil, en de uil kijkt wel link uit om deze te voldoen”. Het zijn sprekende regels, zoals ook het slot van zijn gedicht ‘Fantasie’:
neem me al mijn liefste dromen af
maak van mijn ziel een massagraf
verbrand de aarde voor zover ik zie
maar ontneem me nooit, nooit mijn fantasie
Nog veel te bewijzen
Choi heeft nog veel te bewijzen, maar ik denk dat het ín hem zit. Hij heeft in elk geval de drang om zich literair te uiten en zich daarin steeds te verbeteren. Daarvoor is hij ook erg actief op het internet met maar liefst drie websites waarin dagelijks nieuwe teksten opduiken waarin hij de maatschappij weegt in zijn hand, onder meer door een AI-gestuurde strip ‘Glijvlucht’. Of anders wel in samenwerking met zijn dochter Miru via ‘struikeltje.com’. Met haar maakte hij samen twee geïllustreerde boekjes met gedichten. Ze treden ook samen op. In hun laatste boekje, De vlieg op het puntje van je tong, staan naast illustraties van Miru ook van haar moeder Yeon ‘yellow duck’ Choi. En dan maken ze ook nog muziek met zijn allen. Voedingsbodem perfect.
De websites van Kamiel Choi zijn: snavel.eu | kamielchoi.com | struikeltje.com
Lees hier eerdere columns van JACE op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2026
Eerdere afleveringen van de column van JACE op Brabant Cultureel
Reacties (1)