column door JACE van de Ven •
De RK Veulpoepers BV – of heten ze tegenwoordig Veulpoepers 3.0? – bestaan vijftig jaar. Dat betekent dat ze in 1976 zijn opgericht, net zo lang geleden als de Tilburgerse wielertoerclub De Door(en)trappers van welke vereniging ik jaren lid ben geweest. Toen ik in 1978 bij die club kwam, bleek dat ze als jaarlijkse activiteit een toertocht organiseerden op Koninginnedag, destijds op 30 april. Samen met een leeftijdgenoot – ik ben van de boomergeneratie – ben ik er toen in geslaagd dat evenement van datum te laten veranderen, van 30 april naar 1 mei. Tja, wat een revolutionair ik al niet was! Maar toch, het was letterlijk een verandering van dag en nacht, want waar Koninginnedag stond voor braafheid en oubolligheid, stond 1 mei, Dag van de Arbeid, voor ‘krieties’ met een k en ‘soosjalisties’ met een s.
Uiteraard vierden de Veulpoepers hun vijftigjarig bestaan dit jaar met een concert op 1 mei, want al is de vaderlandse onderklasse het niet meer waard, ondergedompeld als ze is in een principeloos consumentisme, de Veulpoepers blijven voor haar opkomen, eens geëngageerd, altijd geëngageerd. Het doet me bijna denken aan een sketch van Monthy Python waarin die club, als ridders verkleed, steelt van de rijken en de buit aan de armen geeft. Gaandeweg het verhaal hebben de rijken niks meer en liggen de armen te zwelgen aan feestmalen, maar Monthy Python gaat door en troggelt de rijken, inmiddels gekleed in lompen, de laatste penny af.
De Veulpoepers zijn anno 2026 harder nodig dan in 1976
Maar zo is het in werkelijkheid niet gelopen, de inkomensverdeling is onrechtvaardiger dan ooit. Daarom is een band als de Veulpoepers – anarchistisch, absurdistisch en activistisch – in het Nederland van 2026 harder nodig dan in 1976. Ik heb de zetelverdeling in de Tweede kamer er eens bijgehaald. In 1976 waren er van de honderdvijftig zetels negenenvijftig toebedeeld aan partijen op socialistische grondslag, vierenvijftig aan partijen op christelijke grondslag, twaalf aan links-liberale partijen, tweeëntwintig aan rechts-liberale partijen en maar drie, die van de Boerenpartij, aan uiterst rechts.
Als ik eerlijk ben, moet ik zeggen dat ik bij de vierenvijftig christelijke zetels ook de zetel van de RKPN heb geteld, een uiterst rechtse christelijke partij en ook de drie van de SGP, een oudtestamentisch relikwie. Maar die partijtjes horen ook bij ultra rechts. Dus ik moet zeggen dat er in 1976 zeven Tweede Kamerzetels door uiterst rechts werden bezet. Zeven van de honderdvijftig, dat is minder dan vijf procent van de kiezers. Momenteel zijn negenenveertig zetels door ultra rechts bezet en tel je de vaak ultra rechts reagerende VVD daar nog eens bij dan kom je uit op eenenzeventig zetels, bijna vijftig procent.
Het kapitaal woekert schaamteloos
Waar de Veulpoepers zich anno 1976, gezien de toevoegingen RK en BV, wilden ontworstelen aan de invloed van kerk en kapitaal, laat het merendeel van de Nederlandse bevolking dat nu koud. De kerk in letterlijke zin, die is passé, maar het kapitaal woekerde nog nooit zo schaamteloos als nu, zij het dat hun regionale podium – de rijke fabrikant of herenboer – een wereldpodium is geworden. De rijkste één procent van de wereld bezit meer dan de armste vijfennegentig procent van de wereldbevolking samen.
Die cijfers zijn zo schrijnend dat ze abstract zijn geworden voor het menselijk voorstellingsvermogen. Dus kijken we ernaar zoals de eerste mensen destijds naar abstracte kunst keken en denken: ‘Wat is er nou allemaal gebeurd dat ik niet in de gaten had? Hoe moet ik me hier tegenover opstellen?’ En omdat men dat niet zo snel weet, volgt er een bijna algehele apathie. Begrijpelijk, temeer doordat vaak niet helder meer is hoe je moet opkomen voor vrijheid, gelijkheid, broederschap. Je wordt beduveld waar je bij staat.
‘Er mag na millennia beschaving toch geen discussie meer zijn over ieders recht om een volwaardig mens te kunnen zijn.’
Toch denk ik dat op ieder mens de morele plicht drukt om de wereld minstens zo goed achter te laten als dat hij hem aantrof. Er mag na millennia beschaving toch geen discussie meer zijn over ieders recht om een volwaardig mens te kunnen zijn. Wie normaal in een maatschappij meedraait moet kunnen zeggen wat hij denkt en dient net zo behandeld te worden als elk ander, hij moet ergens kunnen wonen en geholpen worden als hij niet voor zichzelf kan zorgen.
Volgens archeologische onderzoeken gaat dat op aarde waarschijnlijk al ongeveer 200.000 jaar zo, maar juist de laatste decennia begint er een beetje de klad in te komen. We zijn gearriveerd aan een nieuw tijdperk dat ik in mijn vorige column de virtuele tijd heb genoemd. Maar een heel klein deel van de mensheid – laten we zeggen die één procent rijken – heeft de tools van die nieuwe tijd in handen en maakt daar voorlopig schaamteloos misbruik van. Ze weten alles wat nodig is eerder en beter dan de rest van de wereld en kunnen daarnaar handelen met alle voordelen voor zichzelf van dien.
Versimpeling van problemen
Hier aangekomen, vraagt u waarschijnlijk smalend: ‘Interessant, meneer Van de Ven, maar wat gaat en kan een volgens u anarchistische feestband als de Veulpoepers daar tegen doen? En waarom zouden al die ultra-rechtse kiezers het tegenwoordig fout hebben? Jouw generatie van babyboomers heeft de totale overwinning van het kapitalisme toch ook niet tegengehouden?’ Nou, beste lezers, u mag best smalen, want oplossingen voor de problemen heb ik niet. Ik denk wel dat terugwijzen ‘naar toen alles nog goed was’ zoals ultra-rechtse denkrichtingen doen een onmogelijke versimpeling van de problemen is.
Je kunt niet terug, niet eens pas op de plaats maken. Je kunt alleen maar vooruitkijken en daarbij de wereld duidelijk maken: het leven op aarde blijft alleen dan duurzaam mogelijk als je samen voor elkaar zorgt. Een mens zou zijn babyfase niet eens overleven als dit geen waarheid als een koe was. Als schrijver kan ik niet meer doen dan daar op wijzen, en ook de Veulpoepers kunnen niet meer dan een geëngageerde band zijn. Betrokken, toegewijd, bezield noemt het puzzelwoordenboek dat. Een stapje verder ligt nog solidair, dat is zich verbonden voelen met anderen. Dat ben je als mens ook verplicht te zijn. En daar naar handelen, dat zou nog mooier zijn.
Maar, finito, al dat gepreek, ik vierde de vijftigste verjaardag van de Veulpoepers mee, een band die op vrolijke wijze solidair probeerde te zijn met iedereen die van het leven probeerde te genieten zonder anderen tekort te doen. Samen met de van haar afgeleide Fanfare van de Eeuwigdurende Bijstand ondersteunden de RK Veuklpoepers BV in het laatste kwart van de vorige eeuw ‘aksies en maniefestasies’ tegen kruisraketten, kernenergie en tal van andere onwelkome voornemens die geen oog hadden voor de gewone mens.
Creatief, ludiek, anarchistisch, vrolijk
Ze waren in de jaren zeventig in Hilvarenbeek betrokken bij de Bikse Fiste, een festival dat door zijn succes te groot groeide en daarom moest stoppen. De Stichting RK Veulpoepers BV promootte naast de band ook kindertheater Pielekepoep, drukkerij OKZ (Overmorgenklaarzeker?) en uitgeverij Polypoepka in Tilburg. Ook kwam uit hun gelederen in Tilburg concertzaal Noorderligt voort, de voorloper van het huidige 013. En natuurlijk was daar het onvolprezen café Den Egelantier, genoemd naar de grootste hit van de Veulpoepers. In dat café waren meerdere keren per week tal van optredens en open podia, onder meer met een maar niet eindigende eigen soapserie Guest House Mont Rose. De mensen van en rond de Veulpoepers waren creatief, ludiek en anarchistisch op vrolijke wijze. Zij brachten de tijd waarin ze leefden op de best mogelijke manier naar buiten.
Je werd op hun vijftigjarig bestaansfeest afgelopen vrijdag dan ook niet gefouilleerd bij binnenkomst waarna je veel te dure consumptiebonnen moest kopen voor veel te kleine glaasjes drank. Iedere gast kon een vrijwillige bijdrage storten in een oude melkbus en verder dronk je maar raak. Andere, mensvriendelijkere tijden.
Lees ook op Brabant Cultureel:
Documentaire De Hippies van Beek schetst Veulpoepers fraai als Brabants cultureelfenomeen [2020]
Eerdere columns van JACE van de Ven op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2026
Een mooi stevig artikel, JACE!