De jaarlijkse tentoonstelling World Press Photo is te zien in De Cacaofabriek. Ondanks dat de bewegingsvrijheid van persfotografen steeds meer onder druk komt te staan, stromen uit alle hoeken van de wereld weer foto’s binnen die het bekijken waard zijn. Dat kan ook nu weer in Helmond.
door Henk van Weert
De jury van World Press Photo 2025 moest kiezen uit 59.320 foto’s die zijn ingezonden door 3778 fotografen uit 141 landen. Ga er maar aan staan. Elke keus, elke samenstelling van de uiteindelijke tentoonstelling is natuurlijk discutabel. Het doet wel deugd dat er tenminste nog 3778 persfotografen zijn die hun werk hebben kunnen doen.
Op de zeef van de jury
De winnende foto is gemaakt door de Palestijnse Samar Abu Elouf die een negenjarig buurjongetje fotografeerde dat zijn armen is kwijtgeraakt door het geweld in zijn land. Een aangrijpende foto, zeker. Maar zouden we misschien toch meer geraakt zijn door die ene zwart-wit foto van die ene fotograaf uit Mexico die we nooit zullen zien omdat die niet op de zeef is blijven liggen? Het ligt in de aard van zulke massale wedstrijden dat we het nimmer zullen weten.
World Press Photo is een karavaan die al vele jaren door expositiezalen over de hele wereld trekt. Elk jaar een verse aflevering. De thema’s keren steeds terug. Onophoudelijk. Want goed nieuws is bijna nooit nieuws, rampzalige gebeurtenissen zijn dat wel. Ietwat cynisch: slecht nieuws laat zich ook beter fotograferen. Uit een ramp komen foto’s voort die op zichzelf heel mooi en interessant kunnen zijn. Zo liggen de kaarten nu eenmaal.
Een gekke mensenmassa
De thema’s: oorlog, nog eens oorlog, ander geweld, mensen op de vlucht, demonstraties en andere protesten, discriminatie, dictatuur, gebrek en ellende, in het groot en op kleine schaal, en de laatste jaren ook de problemen met het milieu, vaak in de vorm van natuurgeweld. Het valt niet mee om met je foto op te vallen.
Af en toe vraag je je wel af waarom een foto het grote podium van World Press heeft gehaald. De Braziliaan André Coelho fotografeerde fans van Botafogo die in het stadion in extase verkeren na een overwinning van hun team. Aardige foto, maar welke geroutineerde fotograaf maakt in zulk een gekke mensenmassa een slechte foto?
In de aflevering 2025 zijn het de eenvoud en de dramatiek (liefst in combinatie) die komen bovendrijven. De winnende foto bijvoorbeeld van het Palestijnse jongetje, met die doffe blik in zijn ogen. Het is een foto met weinig poespas, maar hij komt wel aan. Precies hetzelfde geldt voor de inzending van de Duitser Florian Bachmeier. Een getraumatiseerd, zesjarig meisje in Oekraïne ligt bewegingsloos op haar bed. Een beeld zonder opsmuk, maar het raakt wel de kern. Een man in een veldhospitaal. Halfnaakt, zwaargewond, je weet direct dat hij er niet goed uit zal komen. De Duitse Nanna Heitmann bracht het op een dramatische manier in beeld.
Jonge transgender
De foto van de Nederlander Prins de Vos (Raamsdonk 1991) past ook in dat rijtje. Zijn beeld Mika toont een jonge transgender na een operatie waarin borsten zijn verwijderd. Het litteken zegt alles over zijn stap. De Vos won er de eerste prijs mee in de categorie Single Photo’s in Europa. Hij is niet de enige fotograaf uit Nederland dit jaar. Marijn Fidder fotografeerde de bodybuilder Tamale Safubu, die een prothese-been heeft. Het contrast tussen die prothese en de gespierde torso verrast. De foto is een toonbeeld van de vastberadenheid van een atleet.
Er zijn dit jaar ook lange series – negen tot twaalf foto’s – die opvallen. De Duits-Russische fotografe Aliona Kardash keerde terug naar haar geboorteplaats Tomsk in Rusland en bracht in beeld hoe persoonlijke banden zijn opgewassen tegen de sombere tijden in Rusland. Carlos Barrera maakte een serie in het gewelddadige El Salvador dat wordt overspoeld door arrestaties. Heel sterk is ook de zwart-wit serie van de Koerdische fotograaf Ebrahim Alipoor over de gevaarlijke tochten van koeriers die goederen smokkelen over de bergachtige grens tussen Irak en Turkije.
‘World Press Photo 2025’, tot en met 29 maart 2026 gratis te zien in De Cacaofabriek in Helmond.
cacaofabriek.nl/expo/world-press-photo-helmond
© Brabant Cultureel 2026