Vanaf 12 april 2026 is in het Nederlands Openluchtmuseum de Molukse Barak weer te bezoeken. De barak onderging een uitgebreide restauratie en herinrichting en dat gebeurde in nauwe samenwerking met nazaten van de Molukse gezinnen die tussen 1954 en 1962 woonden in een barakkenkamp in Lage Mierde. Zij werden daar gehuisvest na hun komst uit de Molukken.
De barak stond decennialang in het Molukse woonoord Lage Mierde en is in 2003 in zijn geheel overgebracht naar het openluchtmuseum in Arnhem. In de nu gerestaureerde barak vertellen Molukse gezinnen persoonlijke verhalen aan de hand van vier thema’s: Politiek & Herkomst, Traditie, Geloof en Verbinding. De bezoeker ervaart de geschiedenis van de Molukkers in Nederland vanuit meerdere perspectieven: vanuit verschillende generaties, vanuit collectieve en persoonlijke verhalen, vanuit de blik van toen en nu. Op basis van nieuw beeldmateriaal konden de diorama’s in de barak na de herinrichting nog authentieker worden ingericht dan voorheen. Ook de koloniale geschiedenis van Nederland en de Molukken komt in de nieuwe presentatie aan bod.
Sterke identiteit
In het woonoord Lage Mierde woonden maar liefst achttien Molukse gezinnen van voormalige KNIL-militairen dicht op elkaar. Foto’s, videofragmenten, objecten, documenten en interviews met acht nazaten van bewoners laten het leven in de barak zien tussen 1954 en 1962. Ook geven ze een beeld van de huidige Molukse gemeenschap. Homogeen maar ook divers, met een sterke identiteit en een hechte sociale structuur.
In 1951 stuurde de Nederlandse regering Molukse KNIL-militairen (Koninklijk Nederlands-Indisch Leger) zowel als hun gezinnen per dienstorder naar Nederland. Dat was na afloop van de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). In totaal werden ruim twaalfduizend mensen overgebracht van wat inmiddels Indonesië was naar barakkenkampen zoals het woonoord in Lage Mierde. Tijdelijk, zo was de bedoeling. De heimwee onder de gezinnen was groot. De koffers naast de bedden deden dienst als kledingkast, maar lieten ook zien dat de bewoners klaar waren om elk moment weer naar huis te gaan. Voor de meesten kwam dat moment nooit. De Nederlandse regering had een eigen Molukse staat beloofd, maar brak die belofte. (en)
openluchtmuseum.nl/nl/locaties/moluksebarak
Een speciale viering van 60 jaar Molukkers in Lage Mierde, een videoverslag van Hans Hendrikx uit 2011.
Lees ook de column van JACE over de geschiedenis van de Molukkers op Brabant Cultureel