door Carina van der Walt •
Ik ken Den Herdgang als een verzorgingstehuis voor senioren in de verlenging van de Hasseltstraat in Tilburg. Ik ontdek de Hasseltse herdgang uit 1834. Herdgang is een historisch Brabants begrip. Het betekent oorspronkelijk een gemeenschappelijke weideplek voor vee in het centrum van een dorp. Herdgangen hadden vaak driehoekige vormen.
Uitkijktoren De Nieuwe Herdgang staat sinds 2021 ver buiten het centrum. Het is een vijfentwintig meter hoge, driehoekige sculptuur tussen de uitgaande en inkomende lus van de snelweg A58 doorsneden met de A65/N65. Deze snelwegen vormen samen een boemerang richting ’s-Hertogenbosch – uitkijktoren in de neus.
Anno nu zijn de kuddes en schaapherders vervangen door auto’s, en door wandelaars die de ruim tweehonderd traptreden van de toren beklimmen om overzicht te krijgen op het verkeer. Fascinerend.
Niet iedereen kent de geschiedenis van herdgangen. Daardoor is de naam De Nieuwe Herdgang onderhevig aan de wet van de remmende voorsprong. De naamgevers wisten te veel. Zij lieten zich te weinig leiden door de uitstraling van Nina Aalbers’ ontwerp dat in 2014 werd genomineerd voor de Tilburg Architectuurprijs. Ik zie vooral een soort roofvogel in de bovenste punt van de uitkijktoren. Een torenvalk die zijn prooi biddend bespiedt alvorens hij naar beneden duikt voor zijn vangst, met alle gevolgen van dien.
Tekst en foto’s > Carina van der Walt
Redacteur Carina van der Walt schrijft tweewekelijks op woensdag een column over beeldende kunst, ergens in de openbare ruimte in Noord-Brabant.
Meer over De Nieuwe Herdgang op de site van bureau Architectuur Maken
Meer afleveringen van de column van Carina van der Walt op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2026