Guido van de Griendt was een meester in blauw en oranje

In Museum Slager in ’s-Hertogenbosch is een overzichtstentoonstelling te zien van schilder en tekenaar Guido van de Griendt. Keramiek van zijn vrouw Ietje completeert de expositie. ‘Harmonie in blauw’ is de titel, naar de geliefde kleur van Guido van de Griendt.

door Henk van Weert

Blauw is een belangrijke kleur van alle tijden en stromingen. In de religieuze kunst werd die kleur geassocieerd met de hemel. De mantel van de maagd Maria: blauw. Blauw was ook de renaissance. Luchten, zee. De blauwe verf werd gemaakt van het duurste pigment. Guido van de Griendt (1933-2021) was een bekend kunstenaar in de regio ’s-Hertogenbosch. Hij was ook jarenlang docent op de Academie Beeldende Vorming in Tilburg. Met zijn vrouw Ietje had hij in Vlijmen galerie De Andere Deur. Een man van belang dus voor de kunsten in dit deel van Noord-Brabant.

Bekeerd tot de grootsheid van blauw

Van de Griendt was zijn leven lang in de ban van blauw. In bijna al zijn schilderijen duikt blauw op, meestal als hoofdkleur. Andere kleuren vermengde hij steevast met een beetje blauw. Dat hij zich had bekeerd tot de grootsheid van blauw – kleur ook van verstilling en diepte – wordt heel goed duidelijk in Museum Slager. Maar er is meer dan blauw. Van de Griendt was ook meester in blauw én oranje.

Blauw en oranje is, wat mij betreft, de mooist denkbare kleurencombinatie. Al een tijdje ook zeer populair in design, fotografie en film. Daar, in de fotografie en film, wordt dan van ‘teal and orange’ gesproken. De combinatie levert een krachtig en aangenaam visueel contrast op. Let eens op het kleurgebruik in de gemiddelde crimeserie op Netflix. Blauw en nog eens blauw. Met vleugjes oranje.

Van de Griendt kende al lang voor het Netflix-tijdperk de kracht van blauw en oranje. Kijk naar zijn zelfportret dat in deze expositie dienstdoet als boegbeeld. Achtergrond blauw, maar met oranje accenten. Blauw in haar en baard, met vlekjes oranje. In het gezicht het omgekeerde. Het palet ademt blauw, maar het vleugje oranje ontbreekt niet. En zijn shirt? Helemaal oranje, als tegenwicht voor de achtergrond.

Zwierige werken

Tot de mooiste werken in Museum Slager behoren het drieluik ‘Carrousel’ en een schilderij met dezelfde naam. Het zijn zwierige werken met antieke poppen op speelgoedpaarden. Het blauw dampt je tegemoet en oranje ondersteunt in beide schilderijen die kleur. Guido van de Griendt, harmonie in blauw en oranje.

Guido van de Griendt, Drieluik Carrousel.

Een fijnschilder of fijntekenaar was hij niet. Hij hield zo te zien meer van suggereren dan van expliciete visuele duidelijkheid. Hij benadrukte wel details die voor hem belangrijk waren, maar het grote impressionistische gebaar paste hem ook. Hij had ook niet de behoefte om in zijn tekening het hele vel vol te maken. Dat is bijvoorbeeld goed te zien in tekeningen van een plastisch chirurg tijdens een operatie. Van de Griendt tekent niet precies de gezichten en de handelingen. Eigenlijk tekent hij de concentratie die met het proces gepaard gaat.

Die chirurg was een vriend. Een vakman vond Van de Griendt. Hij hield van vakmanschap en bracht die graag in beeld. Snelle, zwierige schetsen van danseres Treesje Nabben bijvoorbeeld. Musici van Het Brabants Orkest. Het zijn sfeervolle tekeningen, gemaakt tijdens repetities, die suggereren dat er iets creatiefs aan het ontstaan is.

Voorstudie zonder modellen

Zijn portretten sneed hij vaak zonder te aarzelen even wat bij, op een manier die aan goede portretfotografie doet denken. Zie weer zijn zelfportret: het bovenste van zijn hoofd is ervan afgesneden, de handen staan er niet helemaal op. Ook in het schilderij ‘Voorstudie van een groep naakte vrouwen’ zie je dat. Die voorstudie maakte hij zonder modellen, want als kenner van de menselijke anatomie wist hij het ook wel zonder.

Guido van de Griendt, Voorstudie van een groep naakte vrouwen.

Voor het eerst worden nu grote voorstudies tentoongesteld die hij maakte voor een kruisweg in Roosendaal. Het zijn grote tekeningen, waarin hij op een intense manier het lijden zichtbaar maakt. Details zijn overbodig, het gaat om de essentie. Op zijn website staat een video waarin hij de totstandkoming van die kruisweg toelicht. Hij komt daarin over als een rustige, verfijnde vakman. Niet zonder humor ook, want hij noemt de kruisweg ‘een stripverhaal, een religieus Kuifje-boek’.

Guido van de Griendt, Voorstudie van kruisweg.

Guido van de Griendt schilderde en tekende ook graag zijn gezin. Zijn dochter Merel, zijn vrouw Ietje en zijn zoon Erik-Jonas, die laatste als kind met duim in de mond. Telkens is de pose verstild en is de blik afgewend. Zijn vrouw is, op één doek, de enige die de schilder aankijkt. Van haar is in Museum Slager keramiek te zien. Die werken zijn niet gebaseerd op ontwerpen, maar spontaan vormgegeven en altijd gebaseerd op de natuur.