Met ‘Bugonia’ brengt Yorgos Lanthimos na zijn vier Oscars in 2023 voor ‘Poor Things’ opnieuw een opvallende film. Wie onthoudt niet Bella Baxter, vertolkt door Emma Stone, met haar snel ontwikkelende babybrein en haar gevatte uitdrukkingen in ‘Poor Things’? In ‘Bugonia’ zien we Stone opnieuw, nu als een CEO die wordt geïndoctrineerd en geconfronteerd met de complottheorieën van Teddy. Wartaal speelt een belangrijke rol. De film maakt de verwachtingen waar.
door Carina van der Walt • fotografie > Atsushi Nishijima | Focus Features
Donderdag 30 oktober 2025 ging de film ‘Bugonia’ van de Griekse regisseur Yorgos Lanthimos in première. In deze film zet Lanthimos de allerarmste minst-bevoorrechten naast de allerrijksten en dan ontstaat een bizar verhaal. Aan de ene kant zie je aanvankelijk een bloem en een honingbij. Een stem buiten beeld vertelt over de bedreiging van de bijen en hoe afhankelijk we van hen zijn. Het is de stem van Teddy (gespeeld door Jesse Plemons) die aan zijn neefje Don uitleg geeft.
De camera zoomt uit en je ziet een ietwat verwaarloosd huis op een boerenerf. Binnen slikken de neefjes pillen, trainen zichzelf met push ups en het voeren van lange gesprekken aan de keukentafel. Teddy neemt het voortouw. Don (gespeeld door de autistische acteur Aidan Delbis) luistert vooral. Hij is sensitief en stelt soms een intelligente vraag, maar daar stoort Teddy zich weinig aan.
Absurde sprongen
Teddy indoctrineert. Op een lange wandeling stelt Teddy: ‘Ze willen met ons doen als met de bijen en de aarde vernietigen. Ze willen ze in biljoenen richtingen laten uitvliegen zonder dat we ooit weer onze huizen terug kunnen vinden.’ Absurde sprongen. ‘We moeten sterk zijn – niet vapen, roken, geen gedachten aan seks.’ Hij injecteert Don met een hormoon voor chemische castratie. Teddy krijgt ook flashbacks van zijn moeder Sandy in het ziekenhuis. Zij is proefkonijn in een onderzoek naar haar comatoestand voor het farmaceutische bedrijf Auxolith.
Aan de andere kant zie je een succesvolle jonge vrouw in een donker pak die in haar auto stapt onderweg naar haar kantoor. Bij de slagboom zegt ze vrolijk ‘Have a good day’ en rijdt door. Op kantoor wordt van haar een opname gemaakt voor Forbes. Michelle Fuller is CEO van Auxolith en schatrijk. Aan het eind van de dag eist zij terloops van ieder een werkdag die een halfuur langer moet duren. Zij is gewend om te commanderen en gehoorzaamd te worden, maar ze is ook alert. Mentaal en fysiek is Michelle heel sterk.
Afkomstig van Andromeda
Dat blijkt uit een kickbox-oefening bij haar voordeur aan het einde van de werkdag voordat ze haar huis instapt. Later ’s avonds rent ze met een zuurstofmasker op een loopband. Ze is super fit en een toonbeeld van controle. Dit alles wordt verstoord wanneer de gemaskerde neven Teddy en Don erin slagen haar te ontvoeren. Als zij buiten bewustzijn is, scheert Don haar lange haren af, een belangrijk detail.
Wanneer zij is opgesloten in de kelder van de boerenwoning ontvouwt Teddy zijn surreële verhaal waarin hij Michelle ervan beschuldigt dat ze een alien is. Dat zij van Andromeda afkomstig is. Dat ze de honingbijen van de aarde wil vernietigen. Dat ze mensen wil forceren om gevoelloos en onderdanig te worden. Een complot. Zij wil praten, Teddy wil niet praten, Don huivert.
Veel geweld en bloed
Michelle moet zichzelf insmeren met antihistamine zalf om te voorkomen dat ze een waarschuwingssein kan sturen naar andere Andromediërs. Ze wordt vastgeketend en gemarteld, geïndoctrineerd. Moet erkennen dat ze buitenaards is. Ze ontkent. Wordt gemarteld. Ontkent. Gemarteld. Totdat zij toch na warrige gesprekken met Teddy uit zijn onmogelijk lange nietszeggende woorden een verbinding kan maken. Wat zij delen is Auxolith: hij door zijn moeder, zij door haar bedrijf. Dan begrijpt zij dat men haar beschuldigt van iets, terecht of onterecht. Half bewusteloos droomt ze in zwartwit van financiële vergoeding en bijstand aan Teddy en zijn mensen. Als ze weer tot haar komt, keert ze het proces van indoctrinatie om naar Teddy.
Toenemende Tarantino-achtige tonelen met veel geweld en bloed komen langs, soms onderbouwd door humor. Zo verbaast het mij dat ik in de lach schiet als het afgeschoten hoofd van Terry Michelle treft en haar vloert. De plot van de film is bijzonder verrassend. Lanthimos weet zijn publiek (en ook mij) om de tuin te leiden. Zijn duistere visie op de mensheid treft mij als bliksem uit Andromeda op een heldere zonschijndag. Ingezoomd zie ik weer dezelfde bloem en dezelfde honingbij.
‘Bugonia’ (2025) is in Noord-Brabant onder meer te zien in Cinecitta (Tilburg), Chassé Cinema (Breda), NatLab (Eindhoven), Cacaofabriek (Helmond), Verkadefabriek (Den Bosch) en De Leest (Waalwijk).
Meer over film op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2025