De relatie tussen poppenspeler en marionet is de leidraad van een dubbelexpositie in Oss. Beeldend kunstenaars geven hun visie op dit intrigerende thema, dat vanuit tal van gezichtspunten is te bekijken. Zowel letterlijk als een poppenspel, als overdrachtelijk. Dan gaat het om macht en afhankelijkheid, over wie er aan de touwtjes trekt en wie er bespeeld wordt. En dat thema kun je zowel maatschappelijk invullen, bijvoorbeeld de invloed van religies op de volgelingen, maar ook persoonlijk. Wie manipuleert het menselijk brein bij een medicijnverslaving?

Dat is het aardige van deze twee tentoonstellingen, zoveel verschillende visies op hetzelfde thema. In Museum Jan Cunen is onder de titel ‘Puppet Masters’ tot en met 25 januari 2026 werk te zien van kunstenaars uit binnen- en buitenland. In expositieruimte K26 is onder de noemer ‘Master or Puppet’ tot en met 23 november 2025 werk te zien van lokale kunstenaars. Een samenwerking die tamelijk uniek mag heten, het is in Oss voor de tweede keer dat museum en de lokale kunstscene elkaar vinden.
Osse poppentheater
Het thema van poppenspeler en marionet vindt zijn oorsprong in de Osse cultuurgeschiedenis. Voordat de fabrikantenvilla de bestemming kreeg van museum was er poppentheater Marag gevestigd van de poppenspelers Agnes Huijgen en Margriet Pullens. In de jaren tachtig, toen het poppentheater in ons land een bloeitijd doormaakte, was het duo zelfs te zien op de landelijke televisie. In Museum Jan Cunen wordt het verhaal van Marag aanschouwelijk gemaakt.

Wat opvalt op beide exposities dat weinig werken verwijzen naar de klassieke poppenspeler die een marionet aan de touwtjes heeft. De kunstenaars reflecteren heel verschillend op het thema, dat maakt de exposities interessant. In K26 is er bijvoorbeeld een werk van een mobile van poppen die met hun haren aan een touwtje hangen. Het is de indringende verbeelding van het actuele thema van femicide, de moord op vrouwen. De tentoongestelde werken in K26, een prachtige expositieruimte voor lokale kunstenaars gerund door vrijwilligers, zijn erg gevarieerd. Niet alleen in onderwerp, maar vooral ook in vorm. Er zijn schilderijen, sculpturen, foto’s en relatief veel installaties.
Machtsverhoudingen
In Museum Jan Cunen zie je werk van zestien kunstenaars die al langer borduren op het thema van machtsverhoudingen. Die werken lopen uiteen van een metershoge pop ‘Drip Drop Boobie Spider‘ van Afra Eisma, tot een kleine, maar fascinerende lappenpop ‘Lompenman is alleen’ van Caren van Herwaarden. Ook Sinnepop II van Gijs Assmann spreekt tot de verbeelding. Tamara Muller beoefent de videokunst met zichzelf in de hoofdrol in uiteenlopende speelfilms. Het is tevens een voorbeeld van hoe je tegenwoordig beeldmateriaal helemaal naar je hand kunt zetten; ook bekend als deep fake. Best griezelig als je er over doordenkt. (en)

Master or Puppet, expositieruimte K26 Oss, tot en met zondag 23 november 2025. Puppet Masters, tot en met zondag 25 januari 2026 in Museum Jan Cunen.
Foto’s > Emmanuel Naaijkens
Expositieruimte K26
Museum Jan Cunen
Lees meer over Museum Jan Cunen op Brabant Cultureel

Emmanuel, Bedankt voor het artikel en de aandacht voor het Museum Jan Cunen en Kunststichting K26, groetjes Beppie Lotterman