Het is een inspirerende lijfspreuk: ‘Maak van je shit je hit!’ Actrice en zangeres Sarah Janneh zegt het lachend, maar met haar programma ‘Brabo Leone’, over Noord-Brabant waar zij opgroeide en het Sierra Leone dat haar vader ontvluchtte, doet zij precies dat. Ze vangt pijn in mooie teksten en zingt over de thema’s in haar leven als verlatingsangst, bindingangst, verlies, familie, vrienden, gelukkig zijn.
door Joost Goutziers • fotografie > Martijn Halie
De muziek in het theaterprogramma zit haar als gegoten, al loopt die uiteen van een volkse meezinger en de muziek die ze kent uit haar jeugd tot ritmes uit West-Afrika. In ‘Brabo Leone’ brengt Sarah Janneh (Oisterwijk 1994) twaalf verhalende liedjes die ze temperamentvol zingt met een rauwe, ietwat hese stem.
Zo vertolkt Janneh het prachtige ‘Stoplicht’, een lied waarin ze bij een verkeerslicht een man ziet staan die lijkt op haar overleden vader, de man om wie ze rouwt, maar die ze nauwelijks heef gekend: ‘Straks wordt het groen / Dan weet ik weer / Dat ook een andere meneer / een jas kan dragen die jij vroeger droеg / Maar voorlopig is het rood / Je bent еven niet meer dood…’
Een volkszangertje op verjaardagen
Sarah Janneh woont nu in Amsterdam en vaak ook in Groningen, want zij maakt deel uit van het ensemble van het interdisciplinair theaterhuis NITE dat thuis is in het hoge noorden. Haar hart ligt in nog steeds Brabant. Ze is opgegroeid in Oisterwijk, in Pannenschuur. “Dat is een volkse wijk. De Lind, met alle winkels en horeca, is meer voor de elite. Ik groeide op met kaas en leverworst en een volkszangertje op verjaardagen. Mijn moeder en mijn tantes hebben mij opgevoed. Mannen in de familie waren in de minderheid. Die gingen vreemd en dan kregen ze te horen waar het gat van de deur was.”
Het zoeken naar een veilig thuis is een belangrijk thema in haar dagelijks leven en dus ook in ‘Brabo Leone’. Zij zocht haar thuis op allerlei plekken, tot diep in de nacht in clubs, bij mannen, bij haar vrienden, bij haar angst en paniek. Thuis keert ook terug in het lied ‘Mijn moeder huilt niet’. “Zij is de rode draad in mijn leven, dus natuurlijk is er een lied over mijn moeder. Het nummer gaat over Brabant, is in het Brabants en de muziek die je hoort is de volkse muziek waar mijn moeder zo van houdt. Iemand die in Brabant is opgegroeid zal veel herkennen.”
Het leek wel een circus
De moeder van Sarah Janneh ontmoette de vader van haar dochter in het AZC aan de Scheibaan in Oisterwijk. Hij was gevlucht uit Sierra Leone. De hevige oorlog die in zijn land woedde, heeft veel van zijn vrienden en familieleden het leven gekost. Zelf heeft hij veel gezien en meegemaakt en de ernstige trauma’s die hij opliep, bleven hem zijn leven lang achtervolgen. “Als ik naar mijn vader keek, zag ik zijn gebroken ogen. Ze zeggen weleens: de ogen zijn de spiegel van de ziel.” Bij hem zag je de pijn.
De ouders van de actrice trouwden in Oisterwijk. “Heel het dorp liep die dag uit”, weet ze. “Het leek wel een circus, iedereen wilde het zien en erbij zijn. Mijn moeder was smoorverliefd, mijn vader was smoorverliefd, maar er werd flink geroddeld. Dat mijn moeder met iemand van het AZC ging, dat vonden ze niet normaal in Oisterwijk. Wat komen die vluchtelingen in ons dorp doen, die zijn allemaal slecht en gek. Dat was de teneur. Een beetje meer empathie voor de ander zou de samenleving veel opleveren. Mijn vader heeft zijn huis en haard niet voor zijn lol achtergelaten.”
Sterven in Sierre Leone
Na een tijdje ging het met de vader van Sarah psychisch steeds slechter, haar ouders gingen uit elkaar en hij verhuisde naar Ede. Af en toe ontmoette Sarah Janneh haar vader en haalde hem dan af bij het station. Tenminste als hij kwam opdagen, vaak liet hij het afweten. “En als hij kwam dan was hij stoned of zat in een psychose. Dat is niet echt feestelijk voor een kind.” De liefde voor muziek deelt ze met hem, nummers van Nina Simone, Etta James, Aretha Franklin en Bob Marley, daar genoten ze allebei van.
En ook haar stiefvader die ze al die jaren haar papa noemde, ging weg nadat hij het had aangelegd met een andere vrouw. Sarah heeft hem nooit meer gezien. Vier jaar geleden overleed haar biologische vader. “Hij wilde sterven in Sierra Leone, dat zegt wel iets over hoe weinig welkom hij zich in Nederland heeft gevoeld. Ik weet nog steeds niet wie hij is. Tot op de dag van vandaag hoor ik nieuwe verhalen over hem. Of mensen zeggen, je vader was zo of zo, het blijft abstract. Om wie rouw ik?”
Dicht bij mezelf
Het verhaal van haar vader en moeder en haar moeite met verbinding en relaties keren terug in ‘Brabo Leone’. Gaat ze de liedjes aan elkaar praten? “Ja, een bietje tonproaten.” Ze lacht luid. “Ik ben een Brabantse, witte wel.” Ongetwijfeld krijgen de verhalen en liedjes in het programma veel diepgang en inhoud, veel meer dan de carnavalsterm ‘tonpraten’ suggereert. Sarah Janneh praat openhartig over wie ze is en wat haar raakt. “Het is mijn levensverhaal dat ik vertel. Hoe ik dat doe? Precies zoals ik ben. Als Saar. Dicht bij mezelf. Bij film of toneel speel ik in dienst van de ander, heb ik een rol. Nu ben ik mezelf. Dat voelt supernaakt.”
De actrice speelde in films als ‘Soof’, ‘De Z van zus’ en tv-series als ‘Het Klokhuis’, ‘Undercover’ en ‘Koningshuis De Musical’. In het theater maakte zij afgelopen seizoen grote indruk met haar rol als kleindochter in de kraker ‘Nachtwacht’ van NITE.
Als kind zong ze altijd. “Ik denk dat mijn moeder wel vermoedde dat er een artiest in mij schuilging. Ik kon goed zingen, al was het vooral schattig en likeable. En ik was een groot fan van Paul de Leeuw en Simone Kleinsma, hun liedjes zong ik de hele dag. Op mijn zesde, zevende, ging ik op zangles bij Factorium in Tilburg. Als ik filmpjes terugkijken uit die tijd, dan klinkt het voor geen meter, maar ik kwam overtuigend over en ik wilde graag entertainen. Het betere Nederlandse lied, daar heb ik een grote liefde voor.” Na de lessen bij Factorium sloot ze aan bij de vooropleiding van het Conservatorium in Tilburg, maar na een jaartje maakte ze de overstap van de Toneelschool in Amsterdam.
Onthaald met muziek en spandoeken
De eerste kennismaking van Sarah Janneh met het continent Afrika was tijdens haar deelname aan ‘Wie is de Mol’ in 2023. In de zomer van 2025 ging ze opnieuw naar Afrika, naar Ghana en Sierra Leone. Ze wilde het land van haar vader ervaren. De ontvangst in het geboortedorp van haar vader zal ze nooit vergeten. “Het was een happening. Ik werd onthaald met muziek en spandoeken, de mensen droegen T-shirts met mijn foto erop. Zo liefdevol. Ik heb de broers en zussen van mijn vader ontmoet, ook andere ooms en tantes. De verbondenheid het vieren van het leven, de grote emotie, dat vond ik daar zó vet.”
“In Brabant zei iedereen tegen me: je hebt het kleurtje van je vader, maar je lijkt in alles op je moeder. In Sierra Leone stond ik tussen mijn tantes en zag: dit ben ik ook. Ik heb veel van hen, het uitbundige, de schaamteloosheid. Ook heb ik veel kenmerken die zij ook hebben: rondingen, heupen, volle lippen, luide stem, ritme, emotie. Voor het eerst in mijn leven was ik niet in de minderheid. In een vliegtuig met alleen zwarte mensen, dat was een bijzondere ervaring voor me.” In Ghana ging ze met muzikanten en producers muziek maken in de studio. Die muziek keert terug in ‘Brabo Leone’.
Per se in Oisterwijk
De liedteksten voor haar programma zijn geschreven door tekstschrijvers als Jurrian van Dongen, Tom van Kalmthout en Kiki Schippers. Ze heeft een heel team achter zich staan. Sarah Janneh: “Nee, ik heb die teksten niet zelf geschreven. Ik kan veel, acteren, zingen, maar andere mensen zijn veel beter in schrijven. Jurrian van Dongen is een goede vriend van me, hij kent me door en door. Met hem heb ik urenlang aan tafel gezeten. Het was raar om mijn verhaal tot in detail te vertellen, om alle tijd te nemen voor de beschrijving van het sterfbed van mijn vader, bijvoorbeeld. Ik duw die ervaringen vaak weg en draag liever uit dat ik blij ben en gelukkig. Maar uiteindelijk rolt er een prachtige tekst uit die voelt alsof die uit mijn mond komt. Dat vind ik heel bijzonder.” (zie video ‘Om wie’ onder de Brabantse speellijst)
Tijdens de tournee van ‘Brabo Leone’ speelt Sarah Janneh meerdere keren in Noord-Brabant, al is de première in Groningen. Ze speelt ook in Tilburg, in de zaal van Factorium (want De Nieuwe Vorst is aan het verbouwen) en in Oisterwijk in cultuurcentrum Tiliander. “Ik vind Brabanders geweldige mensen en ik wilde per se in Oisterwijk spelen. Dat heb ik meteen gezegd toen de toerlijst werd samengesteld.”
Ze ziet er karaktervol uit met haar grote lippen en volle heupen. “Als kind heb ik gevoeld dat ik anders ben en ik ben vaak gepest. Op romantisch vlak had geen enkele klasgenoot interesse in mij.” Mogelijk zitten er straks in Oisterwijk mensen in de zaal die haar in haar jeugd hebben geplaagd of haar vader hebben afgewezen. “Maar ik ben een trotse Brabander. Niet alles is er goed, er zijn verbeterpunten, maar nu zit de zaal vol, Oisterwijk zit in mijn team.”
Sarah Janneh met ‘BraboLeone’ Voorstellingen in Brabant:
Theater De Bussel • Oosterhout > 18 november 2025
Theater De Nieuwe Vorst (locatie Factorium) • Tilburg > 20 november
Theater Tiliander • Oisterwijk > 19 december (uitverkocht)
Theater aan de Parade • Den Bosch > 21 december
Theater Speelhuis • Helmond > 20 januari 2026
Natlab • Eindhoven > 30 januari
Chassé Theater • Breda > 28 februari
Volledige speellijst op: nite.nl/voorstelling/braboleone/
Sarah Janneh op Instagram
Lees meer over theater op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2025
Onze “aanleun” dochter had ons uitgenodigd, wij hebben gedrieën Brabo Leone gezien vlak voor zij vertrok voor familiebezoek in Siërra Leone…
Hun geschiedenis had veel parallellen, er was veel herkenning.
Sarah Jannes heeft haar verhaal prachtig neergezet, goudeerlijk, direct, kwetsbaar en liefdevol!
Wij hebben genoten van deze voorstelling in Rotterdam, het had voor ons op geen mooier moment kunnen komen.