Eind september 2025 ging ‘Another Sleeping Beauty’ van United Cowboys in première in het Eindhovense Parktheater. Deze volstrekt alternatieve versie van het sprookje van de Schone Slaapster wordt dit seizoen nog een enkele keer uitgevoerd en blijft voor het seizoen 2026/2027 op het repertoire.
door Camiel Hamans
Slapen betekent rust en de schone slaapster staat voor bijna dodelijke rust. Pas na honderd jaar zal Doornroosje worden gewekt en weer deelnemen aan het leven. Van die rust is bij ‘Another Sleeping Beauty’, gepresenteerd door het experimentele Eindhovense dans- en performancegezelschap United Cowboys, geen sprake. Eerder het tegendeel.
Pasteltinten, romantiek en glitter
Wie ergens een aankondiging ziet van een ‘Sleeping Beauty’ denkt waarschijnlijk allereerst aan de Walt-Disneyfilm van eind jaren vijftig van de vorige eeuw. Een nog steeds hervertoonde hit vol sprookjessfeer, pasteltinten, romantiek en glitter. Of misschien komt een herinnering boven aan een dagtochtje met de kinderen naar de Efteling, waar Doornroosje al vijfenzeventig jaar slaapt in het Sprookjesbos. Een meer cultureel geïnteresseerde zal bij de naam ‘Sleeping Beauty’ echter gauw de naam Tsjaikovski mompelen, want had deze koning van de Russische romantische muziek onder deze titel sprookjesfiguur Doornroosje niet samen met choreograaf Marius Petipa vormgegeven als avondvullend ballet?
Pauline Roelants en Maarten van der Put, de leiders van United Cowboys, zijn weliswaar actief in een sector die raakvlakken heeft met dans en ballet, maar hun Sleeping Beauty is zoals de titel al zegt een ander Doornroosje. Wel zijn er enkele verwijzingen naar het grote romantische ballet. Zo klinken er enige fragmenten van Tsjaikovski’s muziek, draagt degene die de hoofdrol speelt een tuturokje over zijn andere kleding en begint de voorstelling met rode rozen. Wie echter een sprookjesavond verwacht, komt bedrogen uit.
Publiek geen les voorhouden
‘Another Sleeping Beauty’ is de derde productie van United Cowboys die zich baseert op grote romantische balletten uit de Russische traditie. Eerder maakten ze op uitnodiging van het Staatstheater en de Opera in het Duitse Kassel al voorstellingen die het Zwanenmeer en de Notenkraker tot uitgangspunt hadden. Nu is het derde Tsjaikovski-Petipa repertoirestuk aan de beurt. Opnieuw is de voorstelling geen klassieke balletavond, maar een aaneenschakeling van korte scènes die niet een vanzelfsprekende logische volgorde vertonen.
Roelants en Van der Put beklemtonen dat zij anders dan de grote Russen geen verhaal willen vertellen. Het zijn in de woorden van Maarten van der Put eerder ‘surrealistische beelden’ die de toeschouwer zelf kan interpreteren en waarmee die voor zichzelf een sfeer of een gedachtegang kan oproepen. De voorstelling wil het publiek geen les voorhouden, maar dit betekent geenszins dat de makers zich beperken tot gymnastisch bewegingstheater.
‘Schone slaapster’ is een man
De ‘schone slaapster’ is in deze productie een slaper, een man, Conor Doherty. Hij is een danser, performer en zo’n Bühnepersoonlijkheid dat hij in staat zou zijn een avond in zijn eentje te dragen. United Cowboys laat hem dansen, springen, klimmen maar ook grommen en een bakje toneelbloed leeglebberen. Hij slaapt geen moment, maar is continu in bedrijf, zodat de vraag zich bijna automatisch opdringt of de acties van de overige zeven dansers zich wellicht in zijn manische hoofd, in zijn fantasie afspelen. Anders gezegd of wat we als publiek zien, is bedoeld als realiteit of als droombeeld. Wat feit is en wat beleving. De apenmaskers waarmee de dansers aan het eind afgaan kunnen steun geven aan zo’n lezing die draait om de vraag wat waar en wat werkelijk is.
De toeschouwer kan ‘Another Sleeping Beauty’ natuurlijk ook zien als een meer traditionele strijd. Of als een combinatie van thema’s. Naast de schone slaper zijn er, als in het oude sprookje van Perrault en Grimm, zeven andere figuren. Deze keer niet zes goede feeën en een boze, maar een groep van zeven figuren die soms samenwerken met de slaper, maar even vaak tegen de slaper ingaan. In deze interpretatie gaat het niet, zoals bij de oorspronkelijke Doornroosje, over een strijd tussen goed en uitgesproken kwaad, maar over falen en slagen.
Het gevecht als strijd tegen geweld
De filmbeelden die Maarten van der Put heeft gekozen om het laatste deel van de voorstelling te ondersteunen, maken duidelijk dat hij wil laten zien dat het gevecht, maar dan als strijd tegen geweld, eveneens hoort bij de filosofie van United Cowboys. Roelants en Van der Put drukken hun engagement niet uit met een leerstuk, niet via vormingstheater, maar met beelden die niet kunnen worden misverstaan.
Dit wordt nog versterkt door de eigen geschreven tekst die Pauline Roelants tegen het eind van de voorstelling voordraagt en waarin een zin als ‘tears unite’ eruit springt. Het klinkt alsof ze daarmee het publiek gerust willen stellen: Hoeveel verlies we ook lijden, uiteindelijk brengt het verlies ons samen.
Hoe zwaar dit ook klinkt, de voorstelling ‘Another Sleeping Beauty’ kent tegelijkertijd een zekere lichtheid. Een danseres die ineens opkomt in een prachtige bloedrode avondjurk veroorzaakt aangename verwarring. Of een oudere danser die gracieus beweegt in een Mexicaanse poncho. En zeven dansers die met zwemvliezen aan gelijktijdig en in de maat over de vloer huppen, wippen en springen, wekken bij iedereen een glimlach op.
United Cowboys ‘Another Sleeping Beauty’. Gezien in het Parktheater in Eindhoven, 30 september 2025. Regie, beeld en live video: Maarten van der Put. Choreografieconcept en live soundscapes – compositie: Pauline Roelants. Sleeping beauty: Conor Doherty. Gecreëerd met- en uitgevoerd door Conor Doherty, Florencia Martina, Reinaldo Ribeiro, Hanne Schillemans, Violeta Vitanova, Eleni Ploumi, Annabel Koele, Ray Lemmens. Video editing and -mapping: Oscar van der Put
Eerstvolgende speeldata:
14 maart 2026 • Verkadefabriek ’s-Hertogenbosch
8 mei 2026 • Staatstheater Kassel (Duitsland)
en nog nader aan te kondigen voorstellingen in het seizoen 2026/2027
Lees meer over United Cowboys op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2025