De provincie Noord-Brabant gaat zes culturele instellingen alsnog subsidie geven. Hun aanvraag was eerder afgewezen, maar de provincie komt daar na een bezwarenprocedure op terug. Zestien andere aanvragers die bezwaar maakten vangen echter bot. Met dit besluit komt er een voorlopig eind aan een procedure die de betrokken instellingen maandenlang in onzekerheid heeft gehouden.
door Emmanuel Naaijkens
In totaal 63 culturele instellingen in Noord-Brabant zijn zeker van een meerjarige provinciale subsidie in de periode 2025 – 2028. Daarmee is een bedrag gemoeid van 37,5 miljoen euro. Nooit eerder trok de provincie zoveel geld uit voor professionele instellingen in de culturele sector. Toch gaat niet overal de vlag uit, integendeel. Want een aantal instellingen waarvan de subsidieaanvraag in eerste instantie was afgewezen, vangt ook na een bezwarenprocedure bot. Zij staan met lege handen. Zes instellingen zagen hun bezwaren wel gehonoreerd en krijgen alsnog subsidie. *
Met het besluit van het college van Gedeputeerde Staten (GS) is een voorlopig eind gekomen aan een lange periode van onzekerheid. Die begon op 4 juli 2024 toen de provincie bekendmaakte welke instellingen voor vier jaar in aanmerking kwamen voor subsidie. Er waren 99 complete aanvragen ingediend, waarvan er 53 werden gehonoreerd. De provincie baseerde zich op een commissie van cultuurexperts die alle aanvragen had beoordeeld en punten had toegekend. Hoe meer punten, hoe hoger op de ranglijst. Het beschikbare budget was namelijk niet voldoende om aan de aanvraag van elke culturele organisatie tegemoet te komen. Er werd daarom een zogeheten zaaglijn gehanteerd. Wie onvoldoende punten scoorde en onder die lijn kwam viel buiten de boot.
Kritiek op experts
Een dertigtal instellingen namen geen genoegen met de afwijzing en dienden een bezwaarschrift in. Ze waren het bijvoorbeeld niet eens met de hoeveelheid punten die waren toegekend op verschillende onderdelen. Ook waren er instellingen die klaagden dat de commissie van experts op grond van onjuiste informatie een oordeel had geveld. Belangenorganisatie De Kunst van Brabant betitelde de gang van zaken als broddelwerk.
De afhandeling van al die bezwaarschriften nam veel tijd in beslag want de provincie hechtte aan grote zorgvuldigheid. Dat laatste was onder meer ingegeven door het debâcle rond de subsidietoekenning in de vorige periode 2021-2024. Die procedure moest worden overgedaan omdat een van de leden van de beoordelingscommissie een dubbele pet op had.
Wat ook vertragend werkte was dat de provinciale Hoor- en Adviescommissie (HAC) aanvankelijk niet was toegerust op het grote aantal bezwaarschriften. Het is de taak van de HAC om GS daar over te adviseren. Vervolgens had GS nog de tijd nodig om al die adviezen te wegen en tot een besluit te komen.
Verdient geen schoonheidsprijs
Op donderdag 25 september hebben de bezwaarmakers te horen gekregen wat er besloten is. Voor zes instellingen pakte dat alsnog positief uit. Tijdens een persconferentie op het besluit gaf gedeputeerde Bas Maes (o.a. cultuur, SP) toe dat de gang van zaken niet de schoonheidsprijs verdient. Maar er was gekozen voor zorgvuldigheid boven snelheid. Dat er onrust is ontstaan erkende hij, en hij noemde het vervelend voor de bezwaarmakers dat ze zo lang op de uitslag hebben moeten wachten. “We trekken ons de kritiek aan. Daarom laten we een externe, onafhankelijke evaluatie uitvoeren. We hopen ervan te leren zodat het in de toekomst beter gaat”.
Maes wilde niet vooruitlopen of wat er dan beter zou kunnen. Hij kan zich in ieder geval niet voorstellen dat de hele procedure op de schop gaat, zoals critici gesuggereerd hebben. Het zal om aanpassingen gaan. Instellingen van wie de aanvraag is afgewezen kunnen overigens nog een beroep doen op andere culturele subsidieregelingen. Ze kunnen bovendien het besluit van GS aanvechten bij de bestuursrechter.
Gedeputeerde Maes kondigde aan dat hij in gesprek gaat met het culturele veld. Hij heeft niet het idee dat deze kwestie tot een vertrouwensbreuk heeft geleid met de sector. De relatie met de Kunst van Brabant, die harde kritiek heeft geuit op het beleid, is wel aan verbetering toe. In dat kader gaat hij naar een bijenkomst om te horen wat er leeft onder de bijna tweehonderd leden van deze belangenorganisatie.
De Kunst van Brabant blijft kritisch
In een eerste reactie laat de Kunst van Brabant weten dat ze blij is dat de bezwaren van zes instellingen zijn gehonoreerd. Maar de belangenorganisatie blijft erbij dat de provincie ernstig tekort is geschoten. ‘Alle bezwaarmakers hebben meer dan een jaar in onzekerheid gezeten. De bezwarenprocedure heeft meer dan negen maanden langer geduurd dan normaal. De Kunst van Brabant neemt het de provincie Noord-Brabant zeer kwalijk hoe er met het culturele veld is omgegaan en roept de provincie op om in samenspraak een betere regeling te ontwerpen voor de volgende beleidsperiode’.
*) De organisaties die alsnog een meerjarige subsidie krijgen zijn Kamerata Zuid (strijkorkest), WArd/waRD (dans), de Grote of Onze Lievevrouwerk in Breda, Verkadefabriek (multifuctionele instelling), Onomatopee (podium voor beeldende kunst) en De Link (concertorganisatie voor hedendaagse muziek). Hier is een bedrag mee gemoeid van 2,6 miljoen euro, verdeeld over een periode van vier jaar.
Aanvulling 26 september 2025. Van de volgende instellingen is het bezwaarschrift afgewezen: Bureau Pees (Breda), Festival Cement (Den Bosch), Bosch Parade (Den Bosch), PARK (Tilburg), Katja Heitmann/This is not a show (Tilburg), Stormkamer (Breda), Grafisch Atelier Den Bosch, Het Concreet (Tilburg), Graphic Matters (Breda), Paleis voor Volksvlijt (Den Bosch), Minoux (Den Bosch), De Nieuwe Vorst (Tilburg), House of Nouws (Tilburg), KOP (Breda), Witte Rook (Breda) en Brabants International Kinderfestival (BRIK, Breda).
Gedeputeerde Bas Maes: ‘We staan nu in het linkerrijtje’
Aanvankelijk stond er 30,5 miljoen euro op de begroting van de provincie voor wat officieel heet subsidieregeling Hedendaagse Cultuur Professionele Kunsten 2025 – 2028. Dit bedrag is tussentijds verhoogd. Met het alsnog toekennen van subsidie aan zes bezwaarmakers staat de teller op 37,5 miljoen. “En daarmee staan we nu in het linkerrijtje’”, aldus gedeputeerde Bas Maes tijdens de persconferentie. Noord-Brabant staat in de top vijf van provincies die het meeste geld uitgeven aan kunst en cultuur. Overigens betekent dat niet automatisch dat dit budget ook in de volgende periode 2029 – 2032 beschikbaar is, waarschuwde Maes.
Lees de volledige reactie bij de Kunst van Brabant
Meer publicaties over de subsidiekwestie op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2025