‘Sorry, Baby’ is het debuut van Eva Victor, scenarioschrijver, regisseur en acteur van deze film. De film ging in première op het Sundance Filmfestival in Utah en won direct de prestigieuze Screenwriting Award. ‘Sorry, Baby’ gaat over traumaverwerking, vriendschap en bovenal over taal, vandaar de toekenning. Taal verlicht Victors’ zware thematiek van seksueel geweld en activeert een literair web.
Filmrecensie door Carina van der Walt
Agnes, de hoofpersoon in de film ‘Sorry, Baby’ en vertolkt door regisseur Eva Victor (1994) zelf, is een jonge professor Letterkunde. De academie zorgt ervoor dat haar leven in het imaginaire universitaire stadje New England stabiel blijft na wat haar een paar jaar eerder overkwam. Ze behandelt de roman Lolita van Vladimir Nabokov, maar haar studenten zijn ‘woke’ en maken bezwaar tegen de inhoud. Agnes reageert met: ‘Maar is het een goed geschreven boek?’ Zo verlegt ze de aandacht van ‘het slechte ding’ in haar eigen leven, waarvan haar studenten uiteraard geen weet hebben. Ook haar beste vriendin Lydie, op bezoek uit New York, leest Lolita met ‘Oh’ en verbaasd opengesperde ogen.
Strak geschreven dialoog
Het taalgebruik tussen Agnes en Lydie (gespeeld door Naomi Ackie) volgt een poëtisch strak geschreven dialoog. Vaak spiegelen zij elkaar door het omkeren van de exacte woorden, zoals bijvoorbeeld in:
Agnes: Mis je me, ook nu je getrouwd ben?
Lydie: Ja. Ik mis je, ook nu ik getrouwd ben.
Of in het zwaar beladen verzoek met een suggestie van zelfdoding:
Lydie: Ga niet dood.
Agnes: Lydie, ga jý niet dood.
In een interview met NRC Handelsblad vertelde Victor dat zij een film wilde maken ‘over wat voelde als verloren jaren, over die periode waarin iedereen wegkijkt en je zelf je leven weer in elkaar moet puzzelen’. Net zo indirect vertelde Milan Kundera in de Boekenbijlagen 1984 van Vrij Nederland over The Unbearable Lightness of Being. Net als Victors film is zijn roman geen bekentenis, maar ‘een onderzoek van het menselijk leven in een wereld die een val is geworden’.
Is het leven van Agnes terecht gekomen in een val van stagnatie? Zoals Kundera roert ook Victor ‘met een onverdraaglijke lichtheid een pijnlijk thema’ aan. Kundera schreef als ‘een goede bezorgde vriend… tot in het hart van het probleem’, terwijl Agnes een bezorgde hartsvriendin zoals Lydie nodig heeft die goed naar haar luistert en haar soms vastpakt. In The Unbearable Lightness of Being raakte Kundera thema’s aan als ‘liefde en erotiek, kitsch, lichaam en geest’ alsook ‘het emotionele geheugen’. Schuurt Victor met ‘Sorry, Baby’ niet ook tegen deze thema’s aan? Juist haar emotionele geheugen slaat onverwacht over in een paniekaanval als ze hoort dat haar eerdere boek-schrijvende mentor en verleider Preston Decker (Louis Cancelmi) is verleid door Natasha (Kelly McCormack), een jaloerse studiegenoot. Agnes hyperventileert achter het stuur van haar auto en moet stoppen.
Tegen de broodjesverkoper die haar uit de auto helpt, zegt ze dat haar iets ergs is overkomen. Op zijn vraag ‘Ben je oké?’ antwoord ze: ‘Ik heb een kat’. Dat kondigt ze ook eerder precies zo aan bij Lydie. De ondraaglijke lichtheid van het verzwegen woord wordt uitgebeeld in drie opeenvolgende filmshots op de dag des onheils – het huis van Decker overdag waar Agnes aanklopt en wordt binnengelaten, hetzelfde huis bij zonsondergang en hetzelfde huis ’s nachts als Agnes naar buiten strompelt. Haar lichaamstaal spreekt boekdelen. Geen slaapkamershot is getoond. Geen woord is gesproken. En toch weet je wat er is gebeurd.
Zelfs nog minder dan dit
De verleiding van een studente door een universitaire docent is ook een thema in een van de bekendste romans van J.M. Coetzee, In ongenade gaat over de teloorgang van David Lurie na zijn relatie met Melanie. Hij is hoogleraar Romantiek. Voor de onderzoekscommissie bekent hij schuld, maar hij weigert excuses aan te bieden. Lurie neemt ontslag en trekt zich terug op het platteland. Het is het einde van zijn carrière. Hij gaat veel later een relatie aan met de oudere en onaantrekkelijke Bev en denkt: ‘Na het smakelijke jonge vlees van Melanie Isaacs, ben ik hier aangeland. Hier zal ik aan moeten wennen, aan dit en zelfs nog minder dan dit.’ Met dat ‘minder dan dit’ verwijst Lurie naar het begraven van de karkassen van afgemaakte straathonden.
Mirjam Verweij-van den Heuvel verduidelijkte in een bespreking in literair tijdschrift Liter (2004): ‘De honden worden naar de kliniek gebracht omdat ze niet gewenst zijn: Omdat we te veel zijn.’ Let op de overgang van ‘ze’ naar ‘we’. Op dat moment komt Lurie in hun leven. ‘Nu is hij een hondenman geworden.’ Zowel zijn eigen leven als de levens van de honden zijn in ongenade vervallen.
Ook Decker nam direct na zijn grensoverschrijdende gedrag met Agnes de benen, maar het betekent niet het einde van zijn loopbaan. Hij liet per whatsapp aan haar weten dat hij een andere baan had gevonden. Lydie vertaalt zijn gedrag met de opmerking: ‘Hij vlucht.’ En Agnes, het slachtoffer, wil hem niet aanklagen bij de onderzoekscommissie van de universiteit omdat hij een kind heeft.
Agnes adopteert een katje
Waar Lurie’s leven uiteindelijk verweven raakte met honden, adopteert Agnes een katje op straat. Het is lief hoe ze aan het katje vraagt of ze het mag optillen; of het ook zin heeft in koffie en het vervolgens een winkel in smokkelt om blikjes met zalm en tonijn te tonen om uit te kiezen. Hetzelfde lieve katje dood later een muis die Agnes uit zijn bek redt. Dodelijk gewond gooit zij het lijdende muisje in een papieren tas. Met een paar stevige slagen van een dik boek doodt ze het muisje terwijl ze aanhoudend schreeuwt: ‘Sorry! Sorry! Het spijt me zo!’
‘Sorry, Baby’ is ingekaderd tussen twee bezoeken van Lydie. De cirkel is zodoende rond en dat benadrukt het poëtische aspect van de film. Aan het begin komt Lydie ’s avonds aan. Het is dan al donker. Ze groeten elkaar uitzinnig, genieten van elkaars gezelschap en wisselen persoonlijke ervaringen uit. Vrij snel vertelt Lydie dat ze zwanger is. Agnes is verstomd. Ze vraagt hoe oud ‘het’ is, waarop Lydie antwoord: ‘Tien weken.’ En dan komt de betekenisvolle vergelijking van Agnes: ‘Kleiner dan een muis.’ Aan het einde arriveert Lydie overdag met Fran – haar vrouw – en haar baby. Alles is in licht gehuld. Terwijl Lydie en Fran een wandeling maken, laten zij de baby over aan de zorg van Agnes. Agnes is heel onhandig, maar neemt de baby naar de serre. Daar bemoedigt ze de kleine: ‘Ik zal er altijd voor je zijn. Je kan me alles vertellen.’ En: ‘Sorry dat het leven jou niet altijd goed zal behandelen.’
‘Sorry, Baby’ is een intiem persoonlijk verhaal – origineel, sensitief, aangrijpend en wijs. Het wordt niet chronologisch verteld, maar is duidelijk te volgen met kort zinnetjes als ‘Het jaar van de baba’ die de verschillende fasen in Agnes’ traumaverwerking onderscheiden. Taal als woordspel en als drager van verontrustende suggesties is fijnzinnig gebruikt. ‘Sorry, Baby’ is ook een prachtig onontbeerlijk verhaal over vriendschap. Wat vriendschap voor elk waard is in goede en slechte tijden. In de Filmkrant staat ‘Sorry, Baby’ op nummer één voor de afgelopen maand Augustus.
‘Sorry, Baby’ (2025), is in Brabant onder meer te zien in Cinecitta (Tilburg), Chassé Cinema (Breda), NatLab (Eindhoven), Cacaofabriek (Helmond), Verkadefabriek (Den Bosch) en De Leest (Waalwijk).
Meer over film op Brabant Cultureel
© Brabant Cultureel 2025