Philzuid is meer dan een philharmonie, een gezelschap dat harmonie nastreeft. Philzuid is ook meer dan een Philharmonisch Orkest, een muziekgezelschap dat het grote, symfonische muziekrepertoire uitvoert. Dat bewijst de dit voorjaar gepresenteerde zevende cd van Philzuid, vol jazzy en Caraïbische ritmes onder leiding van Duncan Ward.
door Camiel Hamans
Beperken symfonieorkesten zich in hoofdzaak tot de hoogtepunten van de klassieke muziek, met hooguit een walsuitstapje voor Nieuwjaar en wat luim voor een carnavalsconcert, Philzuid verkent de totale breedte van de muziek. Dat is een verdienste van Duncan Ward (1989). De uit het Engelse graafschap Kent afkomstige dirigent is al vanaf 2021 chef van het Zuid-Nederlandse orkest en tekende nog niet zo lang geleden bij tot en met het seizoen 2027/2028.
Nodigt uit tot vuurwerk
Ward, die met zijn zesendertig jaar nog altijd jong is voor een dirigent, is absoluut niet eenkennig. Hij dirigeert het standaard klassieke repertoire, maar net zo goed authentiek uitgevoerde barok of ingewikkeld eigentijds werk. Daarnaast durft hij, wellicht vanwege zijn Angelsaksische achtergrond, ook over de grenzen van de klassieke muziek heen te kijken naar jazz, musical en Latijns-Amerikaanse ritmes. Dat heeft hij gedaan voor de Nieuwjaarsconcerten die hij in januari 2024 met Philzuid uitvoerde en die nu zijn vastgelegd op een niet te missen cd. Deze live-opname nodigt uit tot vuurwerk schrijft de website outheremusic.com terecht, want zelden hoor je zoveel speelplezier in een concertzaal.
Het programma verraadt de hand van Ward. Eerst de bijna martiaal klinkende Gershwin ouverture van de musical ‘Strike Up the Band’. Daarna de in Nederland vrijwel onbekende ‘Cinco canciones negra’ van de Catalaanse componist Xavier Montsalvatge (1912-2002). Montsalvatge is een grote naam en belangrijke figuur in de Spaanse muziekwereld van de vorige eeuw.
Zijn werk dat zich kenmerkt doordat alle belangrijke moderne, twintigste-eeuwse ontwikkelingen er achtereenvolgens in doorklinken. Hij werd in de jaren veertig gegrepen door Antilliaanse ritmen en muziekvormen en toen hij veel waardering en succes kreeg met een eenvoudig getoonzet ‘Slaapliedje om een zwart kind in slaap te wiegen’ (Canción de cuna para dormir a un negrito), op tekst van de Uruguayaanse lieddichter Ildefonso Pereda Valdés (1899-1996), besloot hij een hele cyclus soortgelijke liederen te schrijven, het merendeel daarvan op tekst van de Cubaanse dichter Nicolás Guillén (1902-1989).
Afwisselend vurigheid en melancholie
De vijf korte liederen, zwoel gezongen door de Gabonese mezzo, of misschien beter nog contralto, de diepste vrouwelijke stem, Adriana Bignani Lesca, roepen onvermijdelijk een sfeer op van afwisselend vurigheid en melancholie. Ook in de keuze van deze soliste heeft Ward een duidelijke inbreng gehad. Met haar en het Symfonieorkest Vlaanderen voerde hij vorig seizoen immers ook de volstrekt anders gerichte ‘Folk Songs’ van de Italiaanse modernist Luciano Berio uit.
De opname vervolgt met drie uitnodigende dansen uit de musical ‘On the Town’ van Leonard Bernstein (1918-1990) om te eindigen met een nieuw stuk van de Cubaanse, in München woonachtige, violiste en componiste Jenny Peña Campo (1983). Zij schreef een swingend werk met de titel ‘Cuban Suite’ waarvan Duncan Ward in 2017 in Wiesbaden al de wereldpremière heeft verzorgd.
Deze cd bewijst dat Duncan Ward Philzuid kan laten klinken als een bigband, een jazzy musical orkest en een zeer uitgebreid Latijns-Amerikaans of Caraïbisch danscombo. Dat de klassiek onderlegde muzikanten van Philzuid deze breedte zonder problemen aankunnen en erin kunnen excelleren is een groot compliment, maar dat dit orkest wekelijks is te horen op de podia van Zuid-Nederland is een hemels geschenk.
George Gershwin, Xavier Montsalvatge, Leonard Bernstein en Jenny Peña Campo, uitgevoerd door Philzuid, Adriana Bignagni Lesca, mezzo sopraan, onder leiding van Duncan Ward. Philharmonie Zuidnederland en Outhere Music France, Fuga Libera, 2025: Fug 832.
outhere-music.com/en/labels/fuga-libera
© Brabant Cultureel 2025