Karel Kindermans verbeeldt moeizame verhouding van christendom en antisemitisme

Karel Kindermans (Vlaardingen 1966) bracht een groot deel van zijn jeugd door in Aalst. Hij ging naar school in Eindhoven en vervolgens naar de Kunstacademie St. Joost in Breda. Naar eigen zeggen lukte dat toen niet, omdat hij nog te jong was. Hij stapte over naar de Grafische MTS in Eindhoven waarna hij een jaartje werkte als vormgever bij Expo Design om vervolgens opnieuw naar de kunstacademie te gaan. Nu in Rotterdam en met succes. Hij woont sindsdien in Rotterdam waar hij werkt als tekenaar, illustrator en ontwerper. Zelf omschrijft hij zich graag als verhalenverteller en wie zijn illustraties kent, begrijpt dat meteen.

Kindermans is geïnteresseerd in geschiedenis en maakte met het project Beeldkraken in 2015 twintig nieuwe schoolplaten die begeleid door educatief materiaal voor docenten expliciet zijn bedoeld voor gebruik in de klas. Voor een tentoonstelling over Christendom en antisemitisme in Museum De Sjoel in Elburg maakte hij tien kleurige tekeningen van bijna één bij één meter die de geschiedenis van deze systeemfout in het christendom illustreren. Bij die tentoonstelling verscheen een informatief boek van de hand van Bart Wallet, historicus en specialist op het gebied van de joodse geschiedenis. Kindermans verzorgde de vormgeving van dat boek en zijn tekeningen zijn daar ook in opgenomen, zowel in hun geheel (dus verkleind) als in allerlei sprekende details. Illustrator is eigenlijk geen goede term voor wat Kindermans ook hier weer doet: Geen plaatjes die het verhaal verluchten, maar op zichzelf staande, getekende betogen die het verhaal van Wallet aanvullen, ondersteunen en versterken. Confronterend zijn ze ook, want het is de bedoeling dat deze tentoonstelling aanzet tot nadenken.

Wallet laat zien dat er in het christendom vanaf het begin twee geluiden vielen te beluisteren. Het ene is duidelijk anti-joods en is de stem van de nieuwe religie die zich afzet tegen (en afkeert van) de oude. Het andere is het voortdurende besef dat Jezus een jood is en dat de oorsprong van het christendom in het Jodendom ligt. Dat in tentoonstelling en boek Luther veel aandacht krijgt, is niet verwonderlijk. Elburg ligt in de Bible Belt, het is dit jaar vijfhonderd jaar geleden dat Luther zijn stellingen publiceerde en Luther ontwikkelde zich op latere leeftijd tot een fel antisemiet. Dit laat onverlet dat ook de katholieke kerk op dit vlak nog de nodige zwarte bladzijdes heeft om te slaan. Het zou dan ook niet slecht zijn wanneer deze tentoonstelling vanuit Elburg door het land zou kunnen reizen. Vooralsnog lijkt dat er niet van te komen. Tilburg was even in beeld, maar dat is niet gelukt. Noord-Brabant kwam wel naar Elburg, want in de tentoonstelling zijn ook enkele beelden opgenomen uit het Museum voor Religieuze Kunst in Uden. (lt)

www.kindermans.nl

‘Christendom en antisemitisme. Tweeduizend jaar confrontatie’ t/m 6 januari 2018 in Museum Sjoel Elburg.

museum sjoelelburg.nl

Bart Wallet, Christendom en antisemitisme. Tweeduizend jaar confrontatie. Utrecht: Boekencentrum / Elburg: Museum Sjoel Elburg 2017, 126 pp., ISBN 978-90-239-5197-1, pb., € 12,99.

uitgeverijboekencentrum.nl

Zie ook: www.cubra.nl/specialebijdragen/BrabantCultureel/BC_BL_201502/Lauran_Toorians_Schoolplaten.htm